Nieuws

Ruim 1.100 kinderen van gedupeerden toeslagenaffaire werden uit huis geplaatst

De afgelopen zes jaar zijn ruim 1.100 kinderen uit gezinnen die zijn getroffen door de kinderopvangtoeslagenaffaire uit huis geplaatst. Zij mochten vaak jarenlang niet bij hun ouders wonen. Van 2015 tot 2021 ging het om 1.115 kinderen. Het kabinet werkt aan een regeling voor schadevergoeding.

Premier Mark Rutte en minister Wopke Hoekstra arriveren in februari dit jaar bij het Catshuis voor een gesprek met gedupeerde ouders van de toeslagenaffaire.  Beeld ANP
Premier Mark Rutte en minister Wopke Hoekstra arriveren in februari dit jaar bij het Catshuis voor een gesprek met gedupeerde ouders van de toeslagenaffaire.Beeld ANP

Dit heeft het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) uitgerekend op verzoek van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Het CBS benadrukt dat het ‘om een benadering’ gaat. In totaal zijn zo’n 70 duizend kinderen van zo’n 30 duizend ouders in meer of mindere mate gedupeerd door de fraudejacht van de Belastingdienst. Zij komen sinds afgelopen zomer al in aanmerking voor een vergoeding tussen 1.500 en 7.500 euro omdat zij vaak in problematische omstandigheden hebben moeten opgroeien.

Voor het onderzoek heeft het CBS bestanden gekoppeld van de kinderen die uit huis zijn geplaatst aan die van alle kinderen die bij de Belastingdienst bekend zijn als kind van een door de kindertoeslagaffaire gedupeerde ouder. Of de uithuisplaatsingen ook samenhangen met de gevolgen van de toeslagenaffaire, weet het bureau niet.

De Jeugdbescherming grijpt in de regel in in gezinnen als het onveilig is voor kinderen of als het kind in zijn ontwikkeling wordt bedreigd. De kinderrechter beslist dan of het kind dan niet langer bij zijn ouders mag wonen. Op dit moment wonen ruim 20 duizend kinderen onder toezicht van de jeugdbescherming in een instelling of in een pleeggezin.

Programma voor kinderen

Financiële problemen alleen zijn geen reden voor een uithuisplaatsing, zei staatssecretaris Blokhuis van Volksgezondheid vorige week. In antwoord op vragen van Tweede Kamerlid Peter Kwint (SP) zei Blokhuis (CU) van Volksgezondheid toen dat de ‘Uitvoeringsorganisatie Herstel Toeslagen (UHT) werkt aan het in beeld krijgen van alle kinderen van gedupeerde ouders in het kader van het programma voor kinderen’.

Blokhuis erkent dat ‘het leed dat ouders en hun kinderen ervaren door een uithuisplaatsing onbeschrijflijk’ is. ‘Het is van groot belang dat gezinnen die te maken hebben (gehad) met een uithuisplaatsing weten waar zij terechtkunnen met vragen en dat zij adequaat worden geholpen. De gemeente is daarvoor de eerste ingang.’ Het is volgens hem ook aan de gemeenten om nu te beoordelen of herstel van de gezinssituatie mogelijk is.

Ouders kunnen eventueel, naast de 30 duizend euro die slachtoffers van de toeslagenaffaire sowieso krijgen, een beroep doen op extra schadevergoeding. ‘Schade die ouders hebben geleden ten gevolge van een uithuisplaatsing die direct of indirect het gevolg is van de problemen met de kinderopvangtoeslag, wordt ook via deze route gecompenseerd’, aldus Blokhuis.

In 2015 ging het om 485 ‘trajecten’ waarbij kinderen uit getroffen gezinnen betrokken waren. Een ‘traject’ kan meerdere jaren duren. In 2016 waren er 523 van zulke trajecten, in 2017 560, het jaar erop 565. In 2019 ging het om 560 trajecten en in 2020 om 550. Eind 2020, op 30 december’ waren het er nog 420. Volgens het CBS gaat het om 1.115 ‘unieke gevallen’.

Jeugdwet

De uithuisplaatsing ofwel ‘jeugdhulp met verblijf’ is beschreven in de Jeugdwet uit 2014. Het gaat in de samenvatting van het CBS om hulp en zorg voor jongeren en hun ouders bij psychische, psychosociale en/of gedragsproblemen, een verstandelijke beperking van de jongere of opvoedproblemen van de ouders.

Volgens Peter Kwint kunnen ouders ook instemmen met uithuisplaatsing waardoor de rechter er niet aan te pas komt. ‘Het kan dus om veel meer kinderen gaan, ook omdat er niet naar de jaren voor 2015 is gekeken. De overheid heeft tegenover hen allemaal een ereschuld in te lossen. Een kind dat uit huis wordt geplaatst is altijd traumatisch, maar helemaal als dat door overheidsfalen gebeurt.’ ’

Meer over