‘Royale sociale voorzieningen remmen integratie’

De VVD mag wel wat rechtser. De kloof tussen burger en politiek dicht je niet met gepolder. Brussel moet zich niet overal mee willen bemoeien....

Van onze verslaggever Philippe Remarque

Bijna bescheiden klonk het ‘dat beloof ik’ dinsdag bij de beëdiging in de Tweede Kamer. Maar de VVD heeft met de Amsterdamse advocaat Anton van Schijndel (45) opnieuw een assertieve dwarsdenker in de gelederen. Hij stemde nee bij het EU-referendum en noemt Pim Fortuyn ‘best een groot denker’.

De VVD mag van hem wel wat rechtser. Begin 2003 haalde ‘rechts-liberaal’ Van Schijndel er dertienduizend voorkeurstemmen mee.

Hij wordt in de fractie woordvoerder politiezaken en EU-subsidiariteit, maar is niet van plan het daarbij te laten. ‘De kloof is alive and kicking’, zegt hij in zijn nieuwe werkkamer. ‘Daarom moet je blijven spreken over onderwerpen waarover je duidelijk je mening hebt gegeven en waarover het meeste te doen is, zoals de veranderende bevolkingssamenstelling en de veiligheid.’

Consensus en gepolder, dat is de Hollandse bestuurscultuur, vindt Van Schijndel. ‘De meeste mensen hier komen uit die cultuur. Maar dat staat op gespannen voet met de primaire taak van een volksvertegenwoordiger, namelijk de belangen van de kiezer te verdedigen. Er is wel een coherent optreden als fractie nodig. Maar daar wordt soms op een benepen manier mee omgegaan. Ik ben sterk voor dualisme.’

Wat betekent rechts-liberaal?

‘Rechts wil zeggen dat je staat voor ingrijpender maatregelen dan door de mainstream passend wordt geacht. Dat betekent dat je bereid bent een bepaalde waarde op te offeren, bijvoorbeeld de vrijheid om een gezin te stichten. Dat is een mensenrecht, maar je kunt toch vinden dat de huwelijksmigratie de integratie verstoort. De eisen die Rita Verdonk stelt, zijn duidelijk.’

Dat komt toch doordat Verdonk maatregelen neemt die in strijd zijn met internationale verdragen?

‘Dan is het mijn gedachte dat je die internationale verplichtingen moet herbezien. Internationaal recht, Europees recht, dat is niet een stem uit de hemel, niet sacrosanct. Dat soort verplichtingen moet je kunnen veranderen als er een dringende maatschappelijke noodzaak is.’

Zou u ervoor pleiten het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) op te zeggen als dat wezenlijke beleidsvoornemens in de weg zit?

‘Ja. Je kunt dan vervolgens opnieuw toetreden tot het EVRM, maar met een voorbehoud op bepaalde onderdelen. Vanwege nieuwe problemen die opdoemen, moet je een wendbare staat hebben. Zo min mogelijk externe verplichtingen. Nederland heeft altijd gezegd: hoe meer verdragen hoe beter. Dat is een sfeer die mij aller minst bevalt. Echt een hobby van de elite. De mensen kopen daar helemaal niks voor. Ze zijn terecht razend als de door hen gekozen ministers zeggen: dit is een groot probleem, maar er kan niets want we zijn met handen en voeten gebonden aan verdragen.’

Is de VVD wel rechts genoeg voor u?

‘De VVD is een heel brede partij. Maar de kiezer moet een duidelijke keuze kunnen maken. Je moet nu eindelijk eens niet de lieve vrede willen bewaren tussen allerlei vleugels. Onze plaats in het politieke bestel is ter rechterzijde. Het is echt de dood in de pot als de grote partijen op wezenlijke punten slechts nuanceverschillen tentoonspreiden, en die neiging bestaat vanuit de Haagse kaasstolp. Grijze bestuurlijke consensus-brij, daar hebben de mensen geen zin meer in. En dat laten ze merken door electorale afstraffingen, bij het EU-referendum en bij de laatste twee verkiezingen.’

Op welke punten moet de VVD dan opschuiven?

‘De bemoeienis van Brussel is veel te ver doorgeschoten, wat Bolkestein al jaren zegt. Europa moet alleen kerntaken uitvoeren, dus handel en economie, wat samenwerking bij politie en justitie, en dat is het wel zo’n beetje. Mensen hebben het gevoel dat we straks niks meer te vertellen hebben over ons eigen land.’

‘Op het gebied van veiligheid moet de rijksoverheid de polderverhoudingen, met al die organen en belangen, doorbreken. De politie moet er snel zijn, ook ’snachts. Ze moet vooral boeven vangen en niet bekeuringen uitdelen.

‘De verzorgingsstaat moet mensen in staat stellen zelf aan de bak te komen. De arbeidsmarkt moet heel goed werken, dan neemt de arbeidsparticipatie van allochtonen toe. Voor hen is een baan de belangrijkste integratiemotor. Royale sociale voorzieningen maken dat onmogelijk.’

Meer over