Rouw, woede en angst in Spanje

Spanje heeft vrijdag de 199 slachtoffers van de aanslagen van donderdag herdacht. Miljoenen mensen in het hele land gingen 's middags en 's avonds de straat op om hun verdriet en woede te uiten. Een valse bommelding tijdens bijeenkomst in het Madrileense station Atocha veroorzaakte paniek...

De Spaanse premier Aznar had opgeroepen tot protest, onder de slogan: 'Met de slachtoffers, met de grondwet, voor het verslaan van terrorisme'. Op het middaguur hield heel Spanje een minuut stilte. De Spanjaarden kwamen op pleinen en straten bijeen om de slachtoffers te gedenken. Veel theaters, musea en andere culturele centra bleven vrijdag dicht uit respect voor de slachtoffers van de bomaanslagen. Overal hingen vlaggen halfstok.

Vrijdagavond kwamen in veel steden en dorpen opnieuw miljoenen bijeen om te demonstreren. De regering had donderdag tot de manifestaties opgeroepen onder het motto: 'Aan de zijde van de slachtoffers, met de grondwet, voor de uitroeiing van het terrorisme.' Partijen sloten zich bij de oproep aan.

Grote menigten kwamen samen in onder meer de steden Barcelona, Sevilla, Las Palmas op Gran Canaria, Valencia en Vitoria en Bilbao in Spaans Baskenland. In de hoofdstad Madrid verzamelden zich volgens politieschattingen twee miljoen mensen in de stromende regen om deel te nemen aan een protestmars.

Onder de deelnemers aan de mars waren prominenten politici uit binnen- en buitenalnd. De SpaanseKroonprins Felipe en premier Aznar liepen mee, de Italiaanse premier Berlusconi en de regeringsleiders van Frankrijk, Italië en Portugal. Namens Nederland woonde vice-premier De Graaf de bijeenkomst bij. Ook de vice-premier van Groot-Brittannië en de ministers van Buitenlandse Zaken uit Duitsland (vice-kanselier Fischer), België, Portugal en Zweden kwamen naar Madrid.

Ierland, de huidige voorzitter van de Europese Unie, heeft vrijdag de lidstaten opgeroepen maandag drie minuten stilte in acht te nemen als eerbetoon aan de slachtoffers. Het Nederlandse kabinet steunt het initiatief. Vice-premier Zalm zal maandag om 12.00 bij de residentie van de Spaanse ambassadeur in Den Haag een krans leggen.

Het dodental van de aanslagen van donderdag liep vrijdag op tot 199. Onder de slachtoffers zijn meerdere buitenlanders. Van de 1463 gewonden liggen er nog ruim vierhonderd in ziekenhuizen. Voor het leven van 38 van hen wordt gevreesd. De identificatie van de slachtoffers verloopt moeizaam omdat in Madrid veel illegale buitenlanders verblijven. Premier Aznar heeft uit solidariteit bepaald dat overlevende slachtoffers van de aanslagen die illegaal in Spanje verblijven, samen met hun naaste familie de Spaanse nationaliteit wordt aangeboden. De gemeente Madrid neemt de begrafeniskosten van slachtoffers op zich.

Meer over