Roulerend inzamelsysteem met pers verkleint volume huisvuil tot eenvijfde 'Hoppende' afvalcontainers spreiden overlast over wijk

'Het is even wennen aan het nieuwe rooster, maar ik vind het een prima systeem. Elk moment van de dag kan ik op loopafstand van mijn woning afval kwijt.' Bewoonster H....

Van onze medewerker

René Didde

AMSTERDAM

Sinds een week staat bij wijze van experiment op steeds wisselende plekken in de wijk Banne een serie afvalcontainers. De containers rouleren volgens een vast patroon en staan zo opgesteld dat de direct omwonenden niet meer dan 75 meter hoeven te lopen. Wie deze 'afval-SRV' mist, kan de volgende dag even verderop terecht.

Mevrouw Ensing gooit gft in de groene bak, een stapeltje kranten in de blauwe papierbak en wat flessen in een gele glasbak. Het hoogtepunt van de procedure wordt gevormd door het openen van de grijze container met een soort sleutelhanger waarin een chip zit. De klep klikt open. Ensing werpt een zak met de rest van het afval in de bak, drukt de klep dicht en haalt de sleutelhanger uit het slot.

In de container klinkt gekraak. Een elektrische pers drukt het afval met geweld in elkaar. 'Op deze manier wordt het volume van de vuilniszak vijf keer verkleind. Zo hebben we geen enorme containers nodig', zegt F. Stouten, hoofd inzameling bij het Amsterdamse stadsdeel. Hij is trots op de noviteit. Die is goed beveiligd: de pers werkt alleen als de sleutelhanger is verwijderd. De inwerp-opening zit vrij hoog, zodat klauterende kinderen niet zomaar in de bak kunnen vallen.

Aan de proef, die een jaar duurt, nemen 2600 huishoudens deel. Volgend voorjaar draaien ook de 3100 huishoudens van het zuidelijke deel van de Banne mee.

Doordat de afvaleilanden door de wijk 'hoppen', wordt vermeden dat steeds een bepaalde groep bewoners tegen de containers moet aankijken. Ook de overlast door stank en lawaai (van zowel het vullen als het legen van de containers) wordt gespreid.

Intussen kunnen de bewoners 24 uur per dag hun afval kwijt. Dergelijke brengsystemen raken steeds meer in zwang, onder meer doordat scherpere eisen worden gesteld aan de arbeidsomstandigheden van vuilnisophalers.

De Amsterdamse wijk De Pijp had dit voorjaar de primeur met de hoppende afvaleilanden. Die waren nog voorzien van een bemanning: medewerkers namen het afval in ontvangst en stopten het in de juiste bak. Deze week stopt De Pijp met de mislukte proef. 'Te duur en een te geringe respons. De bemanning zat het merendeel van de tijd te niksen', zo meldt het stadsdeel.

Aanvankelijk deed de helft van de bewoners mee, maar op het laatst was dat slechts 15 procent. Steeds meer mensen vielen terug op de vertrouwde vuilniswagen die nog door de buurt reed. In het proefgebied in Noord is dat niet het geval. Dat stadsdeel denkt daarom op een hogere respons uit te komen. Aan de proef is bovendien twee jaar voorbereiding en intensieve voorlichting voorafgegaan.

De bewoners worden niet beloond voor hun gedrag. Stouten vindt dat de burger verantwoordelijkheid moet tonen voor zijn afval. 'De gemeente levert de middelen, nu is de burger aan zet om meer afvalscheiding te bewerkstelligen.'

De ingebouwde chip maakt belonen of betalen technisch wel mogelijk. Toch overweegt het stadsdeel niet de reinigingsheffing te innen via de chip. Stouten: 'Dat nodigt alleen maar uit tot afvaltoerisme, waarbij de bewoners het afval elders dumpen.'

In tal van stadsdelen in Amsterdam wordt driftig geëxperimenteerd met nieuwe inzamelsystemen. Ondergrondse buizen, milieuparkjes, een keur aan containers. 'Een zaligmakend systeem bestaat niet', meent Stouten. Een buurt met nauwe straten kiezen voor ondergrondse inzameling, terwijl een wat ruimer uitgelegd stadsdeel met veel hoogbouw, zoals Amsterdam-Noord, toe kan met een bovengronds systeem.

De afvaleilanden in Amsterdam-Noord zijn flexibel van samenstelling. Daardoor kan bijvoorbeeld de papiercontainer achterwege blijven in een buurt waar het oud papier wordt opgehaald door de voetbalvereniging.

Stouten: 'Het is mogelijk dat het daarmee uitgespaarde geld terugvloeit naar de buurt, in de vorm van een extra ronde van de wijkagent of meer onderhoud van de plantsoenen.'

Meer over