Rotonde

In Drachten ligt een beroemde rotonde. Laatst stond er zelfs een verhaal over in het Amerikaanse blad Wired, dat meestal alleen verhalen over Silicon Valley publiceert....

De rotonde in Drachten kwam voorbij in een artikel over ingenieur Monderman, een verkeersdeskundige die tegen verkeersborden is omdat ze onveiligheid in de hand werken. Volgens Wired ziet hij er met zijn ‘striped tie and crisp blue blazer with shiny gold buttons’ uit als een ‘reliable fellow you’d see on a package of pipe tobacco’. Tegen zo’n omschrijving kan weinig meer op.

Mondermans pride and joy is het Laweiplein in Drachten, niet ver van het Raadhuisplein, een enorm parkeerterrein in het hartje van de Friese stad waaraan zich, gek genoeg, geen raadhuis bevindt. Wel liggen aan het plein een Albert Heijn, een Edah, een Babyland, een Blokker, een dierenspeciaalzaak, een 1-uurfotoservice en een café. In dit café, café Van Leer, wordt al vijftig jaar gezelligheid geschonken.

Terug naar de rotonde.

Die bevindt zich pal tegenover de schouwburg van Drachten, de Lawei. Eromheen staan verder vestigingen van de Friesland Bank en de ING. Er is een klein, hervormd kerkje en op vijftig meter afstand een busstation. Tot slot is er een groot Chinees restaurant dat Peking heet.

De rotonde onderscheidt zich van andere rotondes – de dichtstbijzijnde is honderd meter verderop, vlak bij het park langs de Berglaan – door inderdaad een opvallend gebrek aan borden, aanwijzingen, pijlen en rijstroken. Alleen op de kleine, met gras begroeide terp in het midden staan kleine, ronde blauwe bordjes met witte pijltjes om aan te geven dat men dit obstakel rechtsom moet nemen. Het ontbreken van verkeersborden is zelfs zo schrijnend dat je deze maagdelijke rotonde best weleens linksom zou willen nemen. Bij de rotonde honderd meter verder pieker je daar niet over: het woud van borden en pijlen maakt de gedachte gewoon onmogelijk.

Goed.

Het principe van Monderman is erg eenvoudig: hoe minder regels, hoe meer de weggebruiker geneigd is rekening te houden met de medeweggebruiker. Niemand wil een fietser aanrijden, want het geeft maar krassen op de auto. Ook zijn er maar weinig mensen die graag onder een bus komen. Geef de weggebruiker verantwoordelijkheid, en hij gebruikt die – zo simpel is het. Maak oogcontact tussen de weggebruikers mogelijk en ze kijken elkaar aan. De enige regel die op Mondermans rotonde geldt, is dat rechts voorrang heeft, iets dat summier wordt aangegeven door de bekende haaientanden op het asfalt.

En verder is er niets.

De verslaggever van Wired trof het toen hij de rotonde bezocht. Hij zag ‘streams of motorists, cyclists and pedestrians make their way through the circle, a giant concrete mixing bowl of transport’.

Ik kwam natuurlijk op het verkeerde moment in Drachten: geen hond op de rotonde. Dat had duidelijke nadelen, maar ook een enorm voordeel: ik kon eindelijk eens tegen de richting in het bekende rondje draaien; een zeer merkwaardige sensatie, en kennelijk iets dat maar weinig rotondegebruikers hier deden, want al bij het tweede rondje stond het personeel van de ING-bank wijzend, druk gebarend en mobiel bellend voor de ramen. ‘I love it’, riep ik ingenieur Monderman in Wired na, en uiteindelijk reed ik naar het Raadhuisplein, waar vijftig jaar gezelligheid wachtte in café Van Leer, met uitzicht op glasbakken. Ik voelde mij een vrij man.

Meer over