Rood staan: niet duur, toch te vermijden

Rood staan is in Nederland relatief goedkoop, met een maximale rente van 15 procent op jaarbasis. De voorlichting van banken erover kan wel beter, al doen sommige hun best.

Eerst het goede nieuws: de marktmacht van de banken in Nederland is niet zo groot dat ze te hoge rentes of kosten in rekening kunnen brengen voor rood staan op particuliere betaalrekeningen. Dat blijkt uit onderzoek dat toezichthouder ACM, de Autoriteit Consument & Markt, onlangs heeft laten uitvoeren. Consumenten betalen in vergelijking met het buitenland relatief weinig voor hun betaalrekening, waaronder de dienst rood staan. Bovendien hebben de banken concurrentie van de vele aanbieders van consumptief krediet, dat gezien kan worden als een alternatief voor rood staan. Als de banken belachelijk hoge rentes in rekening zouden brengen voor rood staan, kan de klant elders goedkoper zo'n lening afsluiten om aan geld te komen.

De ACM vindt het dan ook niet nodig om de bestaande regels voor maximumtarieven voor rood staan aan te scherpen. Sterker: dat lijkt de toezichthouder een slecht idee. Als de maximale rente die banken mogen rekenen voor rood staan - 15 procent op jaarbasis - omlaag gaat, worden klanten die vaak rood staan misschien wel uitgesloten, stelt de ACM. Die moeten dan op zoek naar nog duurdere alternatieven. Nog een potentieel ongewenst effect: verlaging van de maximale rente voor rood staan kan ertoe leiden dat consumenten meer gaan betalen voor andere onderdelen van het betaalpakket.

Over tot de orde van de dag?

Dat nou ook weer niet. De ACM 'ziet mogelijkheden' voor meer bescherming van consumenten die vaak rood staan, zoals de toezichthouder het beleefd formuleert. Banken moeten hun klanten beter informeren over de totale kosten van hun betaalpakket, waaronder de kosten van rood staan. Zo neemt hun kostenbewustzijn toe en worden ze minder kwetsbaar voor financiële tegenvallers. De toezichthouder op de financiële sector, de AFM, let daar ook op. Volgens de Autoriteit Financiële Markten moet bij langdurige roodstand worden bekeken of het niet voordeliger is een doorlopend krediet te nemen. De bank zou de klant daar persoonlijk en actief op moeten wijzen, met een concreet aanbod om de roodstand om te zetten in een voordeliger doorlopend krediet.

Uit een onderzoek van de AFM bleek vorig jaar dat veel consumenten onderschatten hoeveel rente ze moeten betalen voor rood staan. De wettelijk maximale toegestane rente is dus 15 procent op jaarbasis. Doorgaans wordt 12 tot 15 procent in rekening gebracht. Een op de tien consumenten die weleens rood staan, noemde dit gemiddelde ook in het AFM-onderzoek. Maar ruim eenderde dacht dat het minder dan 6 procent was, en een op de acht ging er zelfs van uit minder dan 3 procent rente te betalen als het saldo onder de nul is gezakt. Uit hetzelfde onderzoek bleek dat de helft van de ondervraagden roodstand als een last ervoer. Eenderde probeerde minder rood te staan, maar dat lukte niet. Bijna eenderde zei niet zonder roodstand te kunnen. Een op de tien stond langer dan een maand - of zelfs drie maanden - rood. Bij de lagere inkomens was dat zelfs een kwart.

Redenen te over dus om roodstand te vermijden. Het is een dure vorm van geld lenen, al zijn de rentes dan internationaal gezien volgens de ACM niet hoog.

Diverse banken doen ondertussen ook hun best, blijkt uit het zomernummer van de Geldgids van de Consumentenbond. Klanten van ABN Amro, Knab, Rabobank, RegioBank en SNS Bank kunnen een 'saldo-alert' instellen. Als het saldo de opgegeven grens bereikt, volgt per sms of mail een waarschuwing. Enkele banken vragen hier wel geld voor: ABN Amro en RegioBank 20 eurocent en de Rabobank 15 eurocent voor een sms, en ABN Amro 5 eurocent voor een mailtje. Knab biedt, zonder extra kosten, de mogelijkheid een tekort op de betaalrekening automatisch aan te zuiveren uit het spaargeld, op dagelijkse basis, of maandelijks.

Ook de Consumentenbond heeft tips om roodstand te voorkomen (consumentenbond.nl/bespaar), zoals het aanleggen van een buffer, zodat de rentemeter niet meteen gaat lopen als onverwacht een grote uitgave moet worden gedaan.

Op internet beantwoordt Reinout van der Heijden vragen van lezers op volkskrant.nl/geldvraag. Zelf een vraag?: geldvraag@volkskrant.nl

undefined

Meer over