Ronny komt, en heeft vrede met iedereen

REPORTAGE..

PARAMARIBO Ronny is er niet. Marrons, nakomelingen van gevluchte slaven, hebben bezit genomen van het presidentieel paleis voor de beëdiging van het Groot-Opperhoofd van de Paramaccaners. Zelfs de plantenbakken zijn gewikkeld in de traditionele doeken van deze bosnegerstam. ‘Maar waar is Ronny Brunswijk?’, wordt er afkeurend gefluisterd over de presidentskandidaat – een van de vele. Ronny is druk, druk, druk. Ruim na de ceremonie, gezeten in zijn gloednieuwe zwarte Hummer, komt de oud- guerrillaleider – nu parlementariër, zakenman, voetbalvoorzitter en pleitbezorger van de bewoners van het binnenland – het paleisterrein oprijden.

‘Laat?’, roept hij binnen, quasi verbaasd, gehuld in een kanariegeel overhemd. ‘Ze hebben mij écht voor 12 uur uitgenodigd.’

Brunswijk (48), presidentskandidaat van de Algemene Bevrijdings en Ontwikkelings Partij (ABOP), dolt zoals altijd met de vele dames. En hij wil met het Groot-Opperhoofd op de foto.

Het liefst wil de ‘Koning van Marowijne’ na de verkiezingen weer opnieuw samenwerken met de regeringscoalitie Nieuw Front. Waarschuwend: ‘Maar wij sluiten geen enkele partij uit.’

Zelfs niet Desi Bouterse, met wie ‘Brunsie’ in de jaren tachtig een bloedige oorlog uitvocht. Brunswijk: ‘Ach, Bouterse en ik zijn geen vijanden meer.’

Wie wordt Suriname’s nieuwe president? Met het besluit woensdag van de Javaanse leider Paul Somohardjo om de samenwerking met Nieuw Front te beëindigen, is de verkiezingskoorts toegenomen.

[Zie verder pagina 6, kolom 3]

Weer draait alles om Bouterse
[Vervolg van pagina 1]

Na 15 van de afgelopen 19 jaar te hebben geregeerd, vindt president Ronald Venetiaan het welletjes. Wederom hangt nu, net als in 2005, de ‘Bouterse-vraag’ boven de stembusgang: weet de oud-bevelhebber genoeg stemmen te krijgen om opnieuw aan de macht te komen? Zeker nu er gedonder is binnen de Nieuw Front-coalitie.

De peilingen geven Bouterse hoop. Het politieke blok Megacombinatie, waarin de NDP de grootste partij is, zou net als Nieuw Front nu goed zijn voor zo’n 22 tot 23 van de 51 zetels. Als het op een koehandel uitdraait, hoeft Bouterse alleen maar een Nieuw Frontpartner los te weken om aan de macht te komen.

Zoals Brunswijk. Of de net zo omstreden parlementsvoorzitter Somohardjo, al 30 jaar tegenstander van Bouterse, die de eerste Javaanse president wil worden. Drie decennia nadat militairen de traditionele partijen opzij schoven, is de etnische, op patronage gebaseerde politiek nog springlevend.

Somohardjo (66) vluchtte na de Decembermoorden van 1982 uit Suriname en woonde jaren in Nederland. Daar werd hij vooral bekend doordat hij tijdens een tv-interview werd aangevallen door een Bouterse-aanhanger.

Somohardjo is zich bewust van zijn sleutelpositie. Op een bijeenkomst in Weg naar Zee wapperen vlaggen van zijn partij Pertjajah Luhur met de tekst ‘2010 For President’. ‘De strijd gaat tussen democratie en dictatuur’, roept Somohardjo.

Zijn, overwegend Javaanse, aanhangers joelen. Slechts weinig Surinamers achten hem echter geschikt voor het ambt. Te licht, te omstreden. Wil je een lap grond, de droom van menig Surinamer, dan moet je bij Somohardjo zijn, zo luidt het devies in Paramaribo.

Zijn partij beheerst immers het ministerie van Grondbeheer. Dat ‘Somo’ jaren geleden een voorwaardelijke straf kreeg opgelegd wegens het betasten van een kandidaat van een missverkiezing, doet zijn imago ook geen goed.

Maar net als met de drugsveroordeling van Brunswijk en Bouterse, maalt de achterban hier niet om. De kandidatuur van Brunswijk wordt echter, ook onder de marrons, niet serieus genomen. ‘De man voldoet niet aan de eisen die wij stellen aan het ambt’, zegt minister Michael Felisi (47) van de grootste marronpartij BEP met wie Brunswijk samenwerkt. Felisi is nauwelijks uitgesproken of Brunswijk verschijnt achter hem. ‘Ach, Ronny weet hoe ik erover denk.’

Hesdy Pigot, kabinetssecretaris van Venetiaan, houdt met alles rekening na 25 mei. ‘Ik zeg geen ‘ja’ of ‘nee’ of Somohardjo overloopt’, zegt hij openhartig, onder het genot van een vruchtensap en creoolse koek. ‘Bouterse zal zeker met hem samenwerken als hij zo een regering kan vormen. De fout die Somohardjo echter maakt, is dat hij denkt dat alle Javanen op hem gaan stemmen.’

Pigot (52) is niet in paniek over de NDP-opmars. De kiezer, betoogt hij, zal op 25 mei de politieke- en economische stabiliteit belonen die de Nieuw Front-regering bracht. Pigot: ‘Als deze peilingen een week voor de verkiezingen zo zouden zijn, dan zouden we ons zeker zorgen maken. Maar wij zijn goede marathonlopers. We gaan niet hard rennen en dan halen we de eindstreep niet, zoals de NDP.’

In Bernharddorp, een Indiaans plaatsje, is de vermoeidheid duidelijk zichtbaar op het gezicht van Bouterse. ‘Mijn stem is moe, ik ben moe’, verontschuldigt de oud-bevelhebber zich, na een dansje met Indiaanse vrouwen. Hij meldt trots dat de NDP, met 15 zetels Suriname’s grootste partij, inmiddels 103 duizend telt. Stabiliteit? Vooruitgang? Bouterse ziet het niet in zijn Suriname. ‘Ze zeggen het zo vaak, dat je erin gaat geloven’, houdt hij de Indianen voor.

Terwijl de NDP-leider zich na afloop terugtrekt voor een drankje, zegt zijn campagneleider en oud-sergeant Ramon Abrahams dat hij niet kan wachten op 25 mei. ‘De NDP werkt niet samen met Brunswijk’, zegt hij resoluut. ‘Hij heeft met buitenlanders gevochten die het land hebben vernietigd’, bezweert Abrahams, verwijzend naar de huurlingen die meevochten in de binnenlandse oorlog.

Ook een politiek monsterverbond met Somohardjo wijst hij meteen af. Is dat keihard? Abrahams: ‘In de politiek moet je nooit ‘nee’ zeggen.’

Meer over