Roep om genoegdoening klinkt in VS steeds harder

Hoe groot de schade is die het olielek veroorzaakt? Dat hangt vooral af van de gevolgen op de lange termijn....

AMSTERDAM Steeds harder eisen Amerikaanse politici genoegdoening van de bij het ongeluk met de Deepwater Horizon betrokken bedrijven. Vooral het Britse BP moet het ontgelden. In een tv-uitzending zei Harry Reid, leider van de Democraten in de Senaat, dat het ongeluk is veroorzaakt door ‘BP’s bazen die hun eigen portemonnee wilden spekken’. President Obama heeft gezegd dat BP alle schade moet vergoeden.

Hoe groot kan de schade worden?

Dat is nog onduidelijk. BP heeft de ellende steeds gebagatelliseerd. Tot dusver lijken de kwetsbare kustgebieden in het zuiden van de Verenigde Staten gespaard te blijven.

Maar dat komt deels doordat er heel veel olie in grote pluimen onder water is blijven hangen, dankzij de bij de lekkende bron door BP toegediende detergenten. Deze oplosmiddelen werken net als afwasmiddel: ze pakken de oliedeeltjes in, waarna ze als pakketjes in het water blijven rondzweven.

Dat betekent ook dat bijvoorbeeld de lichtere oliefracties, die anders op het zeeoppervlak waren verdampt, nu veel langer in het water blijven hangen. Volgens Jan Boon van het Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee op Texel kan de directe schade hierdoor zijn beperkt, maar kunnen de gevolgen op de lange termijn groter zijn. Nu worden plankton en andere micro-organismen blootgesteld aan de soms giftige concentraties van koolwaterstoffen, maar over enkele jaren kunnen die alsnog bij vissen en vogels hoog in de voedselketen terechtkomen.

Hoe wordt de schade gemeten?

Na de ramp met de Exxon Valdez werd er met de natte vinger een prijskaartje gehangen aan de schade aan de natuur. Nu zijn daar richtlijnen voor, zegt Edward Brans van advocatenkantoor Pels Rijcken in Den Haag, die erop gepromoveerd is. ‘Er wordt nu uitgegaan van de kosten van de feitelijke herstelmaatregelen.’ Dat geldt niet alleen voor het opruimen van de olie, maar ook voor het herstellen van de natuur. Ook als de natuur vanzelf herstelt, is er ‘tussentijds verlies’. Wanneer bijvoorbeeld een mooi zeegrasbed voor jaren door olie is besmeurd, moet een nieuw zeegrasbed worden aangelegd. Als niet dezelfde natuur kan worden gemaakt, is er de zogeheten Habitat Equivalence Method, die kwantificeert welke ‘diensten’ (voor dier en mens) er verloren zijn gegaan. Die diensten moeten dan met andere natuur worden gecompenseerd.

Meer over