'Roep niet: hou op met ruzie maken!'

Heleen de Hertog, moeder van vier kinderen, las een aantal jaar geleden het boek How to talk to kids so kids will listen, and listen so kids will talk geschreven door twee Amerikaanse moeders Adele Faber en Elaine Mazlish. Ze werd zo geraakt door hun theorie over opvoeden dat ze besloot het boek in Nederland uit te brengen. Deze week verschijnt het boek How2Talk2Kids: Broers en zussen zonder rivaliteit, over het eeuwige geruzie tussen broers en zussen.


'Nee, gelukkig niet. Die ruzies zijn juist een goede manier voor kinderen om te leren omgaan met verschillen van meningen, karakter en belangen. Mits ouders deze ruzies op een goede manier begeleiden.'


'Ze kiezen nu vaak nog onbewust een kant. Als Thomas bijvoorbeeld zijn kamer heeft opgeruimd, dan zeggen zijn ouders: 'Kijk eens Bente, hoe goed Thomas zijn kamer heeft opgeruimd.' Als ouder denk je dan dat je Thomas een complimentje geeft en dat Bente wordt aangespoord om haar kamer ook op te ruimen. In werkelijkheid benadruk je de rivaliteit tussen de kinderen. Sommige ouders proberen een ruzie te stoppen door een oplossing op te dragen die hen redelijk lijkt. Voor kinderen lijkt het dan echter alsof de ouders partij kiezen, waardoor de rivaliteit juist versterkt wordt. Kinderen kunnen het beste zelf hun ruzies oplossen.'


'Ouders zeggen te snel dat de kinderen simpelweg moeten ophouden met ruzie maken. 'Jongens, houd even op met dat geschreeuw.' Maar dat werkt juist averechts, het conflict woedt dan onderhuids verder. Het is belangrijk dat kinderen leren hun problemen zelf op te lossen.


'De kern van deze theorie is dat je als ouder niet zegt: 'Stop met ruzie maken', maar dat je het probleem uitlegt en de gevoelens benoemt. Bijvoorbeeld door te zeggen: 'Toby speelt nu met de speelgoedauto en Marc wil ook, maar er is maar één auto. Dat is een serieus probleem, maar ik weet zeker dat jullie er samen uit komen.' Als je dan de speelgoedauto meeneemt totdat de kinderen een oplossing hebben gevonden, is dat heel wat anders dan als je de auto direct afpakt en zegt: 'Als jullie ruzie maken, dan mag er helemaal niemand mee spelen.' Toby en Marc moeten samen een oplossing verzinnen. Als dat is gelukt, geeft dat ze allebei een goed gevoel.'


'Veel ouders mengen zich in het conflict. Maar volgens deze theorie is het veel beter om de kinderen ook dan het probleem zelf te laten oplossen. Ook in het volwassen leven is het zo dat sommige mensen meer krijgen dan anderen, dan is het belangrijk om voor je belangen op te komen. Een goed voorbeeld is ruilen met voetbalplaatjes. Een kind van 4 jaar krijgt de minst mooie plaatjes terwijl zijn broertje van 6 jaar alle glimmende plaatjes krijgt. Zolang de kinderen allebei tevreden zijn, zou ik als ouder niet ingrijpen. Later zal het kind van 4 jaar zien dat het de afdankertjes kreeg en zal het beter voor zijn belangen opkomen. Daar moet je hem dan wel bij begeleiden.'


'De rivaliteit tussen broertjes en zusjes is een biologisch gegeven. Ze strijden om exclusieve aandacht van de ouders. Kinderen zijn afhankelijk van hun ouders voor zorg, aandacht en liefde. Ze willen daarop het exclusieve recht. Daarnaast is ruzie met broers en zussen voor kinderen een veilige plek om te oefenen in het opkomen voor hun belangen. Vriendjes en vriendinnetjes kunnen ze verliezen na een heftige ruzie, broertjes en zusjes blijven.'


'Nee, dat was heel eenvoudig. We konden de vaardigheden en adviezen uit het boek bijna een-op-een vertalen. De problemen en oplossingen uit dit boek overstijgen de cultuur. Van Timboektoe en New York tot Amsterdam: ouders uit de hele wereld lopen tegen dezelfde problemen aan.'


'Ja, zeker. Tijdens een van de werkgroepen die we rondom de boeken organiseerden, vertelde een ouder dat zij advocaat was en dat ze ongeveer dezelfde theorieën en methoden gebruikte voor conflictbemiddeling bij volwassenen. Er zitten inderdaad elementen van coaching en mediation in. Dat is niet vreemd, want in essentie zijn alle ruzies hetzelfde: het zijn conflicten tussen verschillende belangen. Dat speelt op alle leeftijden.


'Ruzies tussen broers en zussen zijn heel belangrijk voor de kinderen om leren om te gaan met verschillen in meningen, karakters en belangen. Als kinderen dat nu goed leren, hebben ze daar hun hele leven lang profijt van.'


Meer over