Robert-Jan Westdijks persoonlijke hebbedingetjes

'Voor mij persoonlijk hoeft dat making of-gedoe niet zo', zegt Phileine al na enkele tellen op de schijf met wederwaardigheden die aan de dvd van Phileine zegt sorry is toegevoegd....

Ronald Ockhuysen

Ironie of niet - de '2 disc special edition' is niets minder dan een kwaliteitsproduct. Sterker: niet eerder werd van een Nederlandse productie zo'n verzorgde en complete dvd afgeleverd. Korte interviewszijn puntig aan elkaar geplakt, schrijver Giphart leidt de kijker rond op de set in New York waar Kim van Kooten 'een hokje' heeft om zich terug te kunnen trekken, en er wordt gedemonstreerd hoe special effects werken: een sc waarin Phileine door het plafond schiet loopt over in de tekeneningen van het draaiboek. Vervolgens is de sc nogmaals te zien, maar dan zonder digitaal te zijn bewerkt.

Tegelijk met Phileine zegt sorry is ook de dvd van Zusje uitgebracht, Westdijks ijzersterke debuut van alweer negen jaar geleden. Ook deze schijf herbergt veel extra informatie. Westdijk maakt van zijn audiocommentaar serieus werk. Hij begeleidt de beelden met technische uitleg, duidt de personages, en strooit met fijne ditjes en datjes.

De dvd van Zusje maakt duidelijk hoe snel filmconventies veranderen. De cameravoering van Bert Pot - zwalkend, los uit de pols - maakte in 1995 nog lachsalvo's los. Westdijk: 'In de film wordt ergens met de camera nee geschud. Dat was toen iets geestigs. Nu is dat vrij normaal.'

Het was in de eerste plaats de intieme stijl van Zusje - gluren met de camera - die destijds verraste. Westdijk ('het is heerlijk dat je een fictieverhaal kan volstoppen met persoonlijke hebbedingetjes') legt uit dat hij tijdens het maken ontdekte dat filmen aankomt op 'veel teksten weglaten en de vraagtekens gewoon laten hangen'.

Zusje is zo'n film waarvan het idee 'vele jaren heeft gerijpt'. Het ontstaansmoment was toen Westdijk op de filmacademie geen film mocht maken en besloot met een videocamera zijn zus te volgen. Toen zij een vriendje kreeg, vroeg hij zich af wat er zou gebeuren als hij zou doordraaien wanneer zij met haar partner samen was.

Uiteindelijk werd Zusje voor 100 duizend gulden gemaakt. Terloops verklapt Westdijk dat de lowbudgetfilm werd gesponsord door Albert Heijn, wat niet hardop mocht worden gezegd; de grootgrutter wilde niet iedere beginnende filmmaker op de stoep hebben. 'Het was een mooie manier om het budget met tien procent op te krikken aan eetbonnen.'

Meer over