Rita

Scatten is jazz met aardappelen. Allen Rita kon het fenomenaal.

NICO DIJKSHOORN

k heb een enorme rothekel aan scatten. En aan wandelende dixielandorkestjes. In allebei de gevallen gaat het om jazz met aardappelen. Jazz met een plakkerige Nederlandse bloemkoolsaus eroverheen.

Vooral wandelende Nederlandse dixieland is erg. In New Orleans lopen muzikanten met een straat vol feestende mensen achter zich aan of lopen zij zelf, intens musicerend, achter een doodskist aan. Het gaat daar om het feest en de eer.

Bij Nederlandse dixieland wil je juist in je kist kruipen. Ik word nog liever levend begraven met een lp van John Coltrane onder mijn arm dan dat ik langer dan 30 seconden naar dixieland moet luisteren. In Nederland wordt dixieland gespeeld door mannen met snorren. Daar ga je al.

Nederlandse dixieland wordt alleen maar gespeeld in een zojuist geopend winkelcentrum. Daar bewegen de dixielandorkesten doorheen. Ze slaan meestal toe als je met een doos boodschappen naar je auto loopt. Dan ben je weerloos. Je moet je boodschappen even op het dak van je auto zetten en dan grijpen ze hun kans. Gaan ze met zeven man heel wild om je heen staan toeteren. Als je pech hebt doet er iemand een solo met een heel klein fluitje in zijn mond. Een kazoo. Dat klinkt als een vliesje in je keel. U kent het wel. Opeens heb je, of je wilt of niet, de stem van een middelgrote kabouter. Dixielanders vinden dat een heerlijk geluid.

Scatten is ook erg, maar iets minder erg dan dixieland. Een scatter loopt niet achter je aan. Ze staan graag op een podium. En dan maar lekker scatten. Voor de gelukkigen die niet weten wat scatten is: met je mond een instrument nadoen en ondertussen met je rechterhand een drankje bestellen. Denkt u maar aan Al Jarreau en zijn nummer Roof Garden. Een luguber staaltje scatten. Het klinkt als: skibbiediedibbieskipskapdedibbie. Al Jarreau is er heel beroemd mee geworden omdat hij met zijn gezicht ondertussen bekende werken van Picasso na doet.

Maar nu komt het. In uitzonderlijke gevallen kan scatten diep ontroeren. Dan moet wel alles meewerken, maar het kan. Dat heb ik zelf ondervonden. Ik deed ongeveer een jaar geleden mee aan DWDD-recordings in Paradiso, Amsterdam. Een hele rij artiesten en Freek de Jonge zongen een liedje van een ander. Ook Rita Reys. Tijdens de repetities zag ze er al prachtig uit. Achter de schermen sloot ze netjes achteraan in de rij voor het satébuffet. Een mooie vrouw. Ze lachte steeds heel hard als de man achter haar iets in heur haar fluisterde. Dat bleek later haar bassist te zijn.

Rita's optreden was fenomenaal. Vlak voor ze begon te zingen vertelde ze aan Matthijs van Nieuwkerk dat ze voor het eerst in Paradiso stond. Ze keek even om zich heen. Prachtig gebouw vond ze het. Gezellig bijna.

Daarna begon Rita te zingen. En te scatten. Met een gebald vuistje en een klein beetje gebogen. De ogen dicht. Met dat kapsel. En verdomd, 's avonds, in mijn auto naar huis, bijna gedachteloos, terwijl ik inhaalde: skiebediedadoebadiebadiedoe.

undefined

Meer over