Richmond geeft Ashe toch maar een plaats op Monument Avenue

Na een wekenlang, emotioneel debat heeft de gemeenteraad van Richmond in Virgina besloten een standbeeld van de zwarte tenniskampioen Arthur Ashe te plaatsen naast de confederale helden van de Amerikaanse burgeroorlog, die vochten voor het behoud van de slavernij....

Van onze correspondent

Oscar Garschagen

WASHINGTON

Ashe, die in zijn geboorteplaats Richmond niet mocht spelen tegen blanke spelers, krijgt aan Monument Avenue een plaats naast de generaals Robert E. Lee en Stonewall Jackson. Ashe overleed in 1993 aan de gevolgen van aids.

Richmond was tijdens de Amerikaanse burgeroorlog van 1860 tot 1864 de hoofdstad van de zuidelijke Confederatie, die zich verzette tegen de afschaffing van de slavernij. De stad heeft een lange geschiedenis op het terrein van slavernij en rassenscheiding en aan Monument Avenue staan de helden van die tijd in steen, brons of graniet vereeuwigd.

Het plan om Arthur Ashe, de eerste zwarte Wimbledon-kampioen daar een plaats te geven leidde tot een storm van protest van comités die zich beijveren voor het instandhouden van stadsschoon en monumentale gebouwen. De plaatsing van een modern standbeeld van Ashe, zwaaiend met een tennisracket en gehuld in een trainingspak en omringd door kinderen, zou architectonisch niet verantwoord zijn.

Op de radio lieten tegenstanders ook andere argumenten horen. 'Wij moeten onze erfenis bewaken. Op Monument Avenue horen geen zwarten thuis. Zij hebben onze stad al overgenomen, zij hebben onze regering al overgenomen en straks pakken ze ook nog onze dochters', aldus een zekere Ken op het lokale rock en rollstation WVGO-FM.

Het beslissende debat in de gemeenteraad werd bijgewoond door meer dan 250 inwoners van Richmond en de familie van Arthur Ashe. Historische, artistieke en racistische argumenten werden door de tegenstanders tijdens een nachtelijk debat in de strijd geworpen. Een man verscheen zelfs in het grijsblauwe uniform van de zuidelijke troepen. De gemoederen raakten zo verhit dat de politie enkele malen moest ingrijpen.

Onder de voorstanders bevonden zich zwarte dominees, vertegenwoordigers van burgerrechten organisaties en zwarte bewoners van Richmond, onder wie enkelen die zich in Afrikaanse kledij hadden gestoken. Met zes stemmen voor en één onthouding stemde de gemeenteraad uiteindelijk in met de plaatsing van het monument. De plaatsvervangende burgemeester, een blanke middenstander, onthield zich van stemming. Een uitgesproken tegenstander verliet voor de stemming demonstratief de zaal.

'Dit is een historisch besluit', concludeerde de zwarte burgemeester van Richmond, Leonidas B. Young, 'het is een bewijs dat wij gegroeid zijn en volwassen zijn geworden. Groeien doet nu eenmaal pijn.'

Burgemeester Young had getracht met compromisvoorstel - een beeld van Ashe bij de tennisbanen, waar hij geweigerd werd - de gemoederen te sussen, maar dat werd door iedereen verworpen.

Meer over