Rib-eye en jazz

Het beruchte jazzhol Dizzy in Rotterdam werd dinsdag heropend. Horecaondernemer Crouwel: 'Ik heb absoluut geen verstand van jazz.'

Met de verdwijning van de oude piano was het eigenlijk al afgelopen met jazzcafé Dizzy. Op een dag stond de piano niet meer op het podium - naar het schijnt omdat de vriendin van de vorige uitbater thuis piano wilde leren spelen.

Wat is een jazzkroeg zonder eigen piano? En het ergste van alles: het geld voor het instrument was ooit bijeen gespaard door de vaste gasten.

Dizzy, het steevast 'berucht' genoemde Rotterdamse jazzhol aan de 's Gravendijkwal, was de laatste jaren nog maar een schim van wat het ooit was geweest. Lekkages, problemen met de riolering, regenwater dat aan de binnenkant van het raam stroomde en kortsluiting brachten de zaak verder in de versukkeling. Achterstallig onderhoud en een huurconflict leidden een half jaar geleden tot het faillissement.

Ooit was de in 1977 opgerichte zaak, vernoemd naar de Amerikaanse trompettist Dizzy Gillespie, een begrip om de jazzsessies op de dinsdagen, die tot diep in de nacht duurden. Op zo'n dinsdagavond in mei, pianist Rob van Bavel speelde met zijn band, stapte Chet Baker het podium op en speelde twee nummers mee.

Die dinsdagavond kon vaste gast Jules Deelder zijn tweeregelige gedicht Nostalgia at noon persoonlijk aan zijn held geven: 'Chet Baker / Where Art Thou?' Hij voegde er aan toe: 'Now I know where thou art.' Twee dagen later was Chet Baker dood, na zijn onfortuinlijke val uit een Amsterdams hotelraam. Dizzy werd er alleen maar legendarischer door.

Art Taylor speelde hier, George Coleman, Lee Konitz, Teddy Edwards. Eric Voeimans kwam er als beginnend muzikant, Candy Dulfer, Benjamin Herman. 'Bijna twaalf jaar geleden leerde ik hier mijn vrouw kennen', zegt de laatste, de bandleider van New Cool Collective. 'Ik kwam hier vanaf mijn 19de om te spelen. Rond drie uur ging ik met de nachttrein terug naar Amsterdam. Ze gaven dan twee biertjes mee voor onderweg. 'Doe voorzichtig', riepen ze me na. Ik ken ook plekken waar je met drie consumptiebonnen wordt afgescheept. Twee koffie en een cognacje, daarna is het zelf betalen.'

Daar draait het om bij een goede jazztent, wil Benjamin Herman maar zeggen. Hoe behandelen ze de muzikanten, ook als ze nog jong en onbemind zijn? Welke muziek draaien ze tussen twee sets? Hoe is de sfeer? Welk publiek komt er op af? 'Het zijn kleine dingen die een jazzkroeg, waar ter wereld, groot kunnen maken.'

En ook weer klein. Een half jaar geleden ging Dizzy dicht, na een slepend conflict tussen eigenaar Heineken en de toenmalige uitbater. Het was op. Eigenlijk al veel langer. Toch heeft de betreurde sluiting niet lang geduurd. De zaak is nieuw leven ingeblazen door horecaondernemer David Crouwel, die eerder met tv-kok Herman den Blijker onder meer de Rotterdamse horecazaken De Engel en Las Palmas exploiteerde. 'Doodzonde als hier een shoarmatent was gekomen, met alle respect', zegt hij, de schillen van doppinda's op de grond gooiend - want dat gebeurde vroeger ook.

Niet dat Crouwel zo'n fervente jazzliefhebber is. Integendeel. 'Drie weken geleden had ik nog nooit van Benjamin Herman gehoord', bekent hij dinsdag op de heropening, waar de altsaxofonist speelt met een bassist, drummer en pianist - een witte nieuwe piano staat tegen de rechterwand van het podium. 'Ik heb absoluut geen verstand van jazz, maar ik blijf een kwajongen als ondernemer en dacht: we zien wel hoe het gaat.'

Crouwel en zakenpartner Rob Jansen investeerden drie ton in het café-restaurant ('nog best bescheiden, ik ben gewend voor zeven ton te verbouwen'). De inrichting bleef grotendeels behouden: tegen de rechtermuur een lange bar met eenvoudige krukken, aan het raam en de linkerwand tafels en stoelen voor de eters - het oude meubilair is gebleven. David Crouwel wijst trots op het 'geelgoud hoerig leren plafondje'. Bij de deur posters van B.B. King, Billie Holiday, John Coltrane, links van de bar metershoog de beeltenis van Dizzy Gillespie zelf.

Op de menukaart staan slibtong, rib-eye en burgers, maar wat is er anno 2012 te horen in Dizzy? Frank van Berkel, samen met Marloes Jager aangetrokken als programmeur, vindt het lastig er een etiket op te plakken. Zelf was hij al jaren niet meer in Dizzy geweest, 'maar ik heb hier vroeger eindeloos veel aan de bar gehangen'. Dizzy was en blijft het podium voor de traditionele jazz vanuit de bebop. 'Je kunt dat ook op een frisse manier benaderen. Noem het neo-bop, al blijft dat ook een vaag begrip.'

Wat dat betreft wil Dizzy zich onderscheiden van het in september geopende jazzpodium Bird achter het Hofplein. 'Dat richt zich meer op jong en hip, op funk en soul', zegt Van Berkel. 'In Dizzy hoort caféjazz van niveau. Het is geen achtergrondmuziek, maar ook geen muziek om zittend naar te luisteren. Jazz gedijt in een informele sfeer. De interessante vraag is: hoe stil kan een muzikant het publiek krijgen?'

Dat valt nog niet mee op de eerste dinsdagavond. Al tijdens het eerste nummer van Benjamin Herman, A Night in Tunesia van Dizzy Gillespie, wordt er flink doorheen getetterd. 'Het is hier altijd kankerherrie geweest', vergoelijkt Jules Deelder, die aan de bar bij de draaitafels staat. Hij heeft Heavvy!! in zijn handen, een langspeelplaat uit 1966 van The Booker Ervin Sextet. 'In een café waar jazz wordt gespeeld, moet niet worden geluld. Maar zo werkt het niet.'

Dizzy was altijd een toevluchtsoord voor live jazz en een broedplaats, zegt Deelder. 'Niet dat de oude Dizzysfeer terugkomt. Er komt een nieuwe Dizzysfeer. Dat iemand Dizzy heeft gered, verdient alle lof die in dit onderaardse mogelijk is. Jazz moet ergens kunnen woekeren. Iemand moet hard blazen en dan gaat het hier weer gloeien, totdat het brandt.'

Dizzy, 's Gravendijkwal 127-A, Rotterdam. De komende dinsdagen bassist Stefan Lievestro (17/1), Torque Trio (24/1), Bart Lust Kwintet (31/1). Dizzy.nl.

Dinsdag zijn de concertavonden in Dizzy, op maandag zijn er vanaf 22 uur jamsessies. De vorig jaar in Rotterdam afgestudeerde contrabasist Thomas Pol (22) leidt de jazzsessies. 'Echt te gek, ook voor de muzikanten. 50 euro per man, gratis bier en lekker spelen. Perfect.'

Extra: Jazzcafés in Nederland

Waar kun je met je biertje aan de bar in intieme donkerbruine setting genieten van een jazzconcert? En dan bedoelen we niet de grote muziekpodia als Bimhuis (Amsterdam) of Lantaren Venster (Rotterdam). Een overzicht.

Paradox Tilburg

Paradox is misschien wat groter dan het gemiddelde jazzcafé, maar er hangt de sfeer van bruine kroeg, en je kunt goed aan de bar hangen tijdens een concert. Opvallend is de uitdagende programmering met concerten van muzikanten die vaak nergens anders in Nederland staan. Pluspunten voor het goede geluid dankzij de vaste geluidsman. Als de zondagse sessie in Paradox is afgelopen kun je laat in de nacht doorlopen naar de Korte Heuvel waar het fijne jazzkroegje Weemoed ligt.

paradoxtilburg.nl, cafeweemoed.nl

Rond de Amsterdamse Nieuwmarkt

Op een steenworp afstand van elkaar, rond de Nieuwmarkt, vind je drie café's die al decennialang jazz ademen. Neem Café Casablanca op de Zeedijk, sinds 1946 een jazzclub en vooral in de jaren vijftig het mekka voor jazzfanaten. Tegenwoordig ga je vooral naar Casablanca voor karaoke-avonden, maar de dinsdagavonden staan nog in het teken van live jazz. Nog zo'n jazzmonument is de Cotton Club: waar ooit jazzgrootheden als Chet Baker optraden, is er nu nog live jazz op zaterdag. Om de hoek zit Café de Engelbewaarder, dat een wekelijkse jazzmiddag kent op zondag, geleid door saxofonist Sean Bergin.

cafecasablanca.nl, cottonclubmusic.nl,

cafe-de-engelbewaarder.nl

Jazz Cafe Alto Amsterdam

Alto is naar eigen zeggen 'een van de oudste' jazzcafé's van Amsterdam, vlakbij het Leidseplein. Saxofonist Hans Dulfer heeft er zijn vaste avond op de woensdag. Als je er vroeg bij bent kun je een tafeltje bemachtigen bij het podium.

jazz-cafe-alto.nl

Wilhelmina Eindhoven

Dit café is misschien wel standaard voor het jazzcafe, en heeft de beroemde maandagavond. Hoogtepunt in de geschiedenis moet het bijzondere optreden in 2008 zijn geweest van David Sanborn. De Amerikaanse altsaxofonist had zin in een kleine clubgig tijdens zijn tournee langs grote Europese zalen, en de keus viel op Wilhelmina.

cafewilhelmina.nl

't Schuttershof Middelburg

In de weekenden doet 't Schuttershof een beetje aan als een bejaardensoos, maar zo af en toe verandert de kroeg in een jazzclub, dankzij de mooie keuzes van de vaste jazzprogrammeur.

schuttershof.nl

Porgy & Bess Terneuzen

Porgy & Bess is een oud jazzcafe sinds eind jaren vijftig, waar Chet Baker en Art Blakey nog hebben gespeeld. Ook is hier het Schelde Jazz Festival ontstaan. Even leek Porgy & Bess 2012 niet te halen, maar subsidie van gemeente en provincie, en een benefietmaand heeft het café van de rand van de afgrond weg getrokken.

porgyenbess.eu

Regentenkamer Den Haag

De Regentenkamer is een podium voor muziek (waaronder veel jazz), literatuur en een galerie. Bestaat twintig jaar en is toe al aan de vierde locatie.

regentenkamer.nl

Jazzcafe De Spieghel Groningen

Bestaat zo'n dertig jaar in de Peperstraat. Met elke maandag JazzOnMonday, maar programmeert ook uit de funk-, soul- en wereldmuziekhoek.

jazzcafedespieghel.nl

Jazzcafe Bebop Delft

Jazzcafe Bebop is gevestigd in een rijksmonument uit 1876. Met van september tot en met mei iedere zondag live jazz optredens. En iedere dinsdag Delfts amateur jazzjam.

jazzcafebebop.nl

Jazzclub Mahogony Hall Edam

In de zomer is het de kantine van de camping, maar het houten gebouwtje met prachtig uitzicht over het IJsselmeer wordt buiten het campingseizoen omgetoverd tot jazzcafe. Sinds de jaren zeventig biedt Mahogony Hall op donderdag en zaterdag een podium voor alle soorten jazz.

mahoganyhall.nl

undefined

Meer over