Reuzensprong bracht mensheid geen centimeter verder

Onvergetelijke uitspraak natuurlijk, van Neil Armstrong, nadat hij net uit zijn maanlander was gestapt, vandaag precies 35 jaar geleden. Dat met die kleine stap voor een mens en die reuzensprong voor de mensheid....

De ware historische woorden waren echter een paar dagen eerder al uitgesproken, bij de lancering van Armstrong en zijn twee mede-astronauten, en kwamen uit de mond van de dolenthousiaste CBS-verslaggever Walter Cronkite. '

Go, baby, go!' Niet ingestudeerd, spontaan zoals dat gaat, bij races en sportwedstrijden.

Want dat was het: de finish van de ruimtewedloop. Niets meer, niets minder. Prachtig technologisch hoogstandje, maar de mensheid is met haar reuzensprong geen centimeter opgeschoten. Ruim drie jaar na Armstrong vertrok de laatste man van de maan, en daarna is geen mens meer verder dan een paar honderd kilometer van de aarde geweest. Wat resteert van het maantijdperk is een verzameling mooie films, een paar boeken en futuristisch jaren-zestig meubilair. De laatste Saturnus-raket ligt te roesten in Texas.

Toch wordt vandaag in het lucht-en ruimtevaartmuseum in Washington de 35ste verjaardag van de eerste landing op de maan feestelijk gevierd. Met een speciale ceremonie, en natuurlijk ronkende uitspraken voor de pioniers van toen. Onder wie verslaggever Cronkite.

Het is geen toeval dat dat feestje juist dit jaar wordt georganiseerd. President Bush heeft nieuwe plannen met het heelal, en kan positieve ruimtevaartpubliciteit goed gebruiken. Die ligt echter niet voor het oprapen, sinds het ongeluk met de space shuttle vorig jaar.

Alleen dankzij de Russen vertoeft er nog een Amerikaan in de ruimte. Maar in Amerikaanse ogen is dat verblijf in het internationale ruimtestation inmiddels zo'n sleur geworden, dat ze er eigenlijk zo snel mogelijk mee willen stoppen.

Veel hebben ze ook niet opgeleverd, die rondjes in een baan rond de aarde. Hoe zeer de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA het publiek ook probeert te overtuigen van het nut van die bemande ruimtevaart behalve de Tefalpan, klittenband en slimme brandblussers blijft er nooit veel hangen van die campagnes.

Dus probeert NASA nu vooral te appelleren aan het pioniersgevoel en de hero van de eerste jaren. En dus kan het volgens hen geen kwaad om die mannen met The Right Stuff, zoals Tom Wolfe ze beschreef, weer eens in het zonnetje te zetten. Vandaag dus.

Over de cadeaus die de gepensioneerde astronauten krijgen is vooraf gelobbyd en gespeculeerd. Buzz Aldrin, na Armstrong de tweede man op de maan, hoopte op manchetknopen van maansteen, een militaire promotie en bijbehorende pensioenstijging. Hij zal zich net als zijn collega's echter moeten behelpen met een oorkonde en een eretitel.

Ook niet mis natuurlijk: de oorkonde is een ingelijste collage met ruimtevaartkiekjes raket, man op maan, astronautenbadge met adelaar, tegen een achtergrond van heelalspetters. En als troost toch een snipper maansteen in de rechter bovenhoek.

Daarnaast mogen de mannen van het eerste uur zich voortaan, postuum of niet, Ambassador of Exploration noemen. Alle astronauten van het Mercury-, Gemini-en Apollo-programma komen ervoor in aanmerking. Plus Walter Cronkite, van Go baby go.

Waarmee die officieel ook tot ruimtepionier is benoemd. En waarmee de rol van de pers in ruimte-ontdekkingsreizen officieel is bekrachtigd.

Ook dat is geen toeval. Want in Bush' nieuwe 'Visie voor de Maan, Mars en Verder' spelen de media een grote rol. Een speciaal daarvoor opgezette adviescommissie kwam na maanden onderzoek tot de conclusie dat de grootste problemen voor een toekomstige ruimtereis niet bij de techniek liggen, maar bij de pr. Dat het moeilijk zal zijn om de aandacht van de belastingbetaler vast te houden, wanneer pas dertig jaar later de eerste voetstap op Mars zal worden gezet. Dus ligt daar een taak voor de media, Hollywood en computerspelletjesmakers, vindt de adviescommissie. Zodat die de mensheid kan voorhouden dat er een grote sprong gemaakt gaat worden.

De ceremonie vandaag is eigenlijk een soort startschot van dat pr-offensief. De exastronauten mogen hun oorkondes niet zelf houden, maar moeten die meteen weer weggeven aan musea en scholen. En zijn verplicht om als exploratie-ambassadeur tot hun laatste snik kinderen enthousiast te maken voor bemande ruimtevaart. Go baby go.

Meer over