Resultaten van reorganisatie CWI pas over enkele jaren merkbaar

De Tweede Kamer heeft het Grofontwerp voor de Centra voor Werk en Inkomen ontvangen. De voorbereiding heeft jaren geduurd. Het duurt ook nog jaren voordat de organisatie goed op poten staat....

Van onze verslaggevers Bart Dirks Gijs Herderscheê

De komende jaren worden de lichtbakken op de gebouwen van GAK, SFB, Guo, Cadans, Uszo, Arbeidsbureau en Lisv vervangen door bakken met daarop CWI, de afkorting van Centrum voor Werk en Inkomen. Het gebouw waarin het CWI is gehuisvest, moet onderdak bieden aan delen van de huidige arbeidsbureaus, aan de vijf uitvoerders van WW en WAO en aan het Lisv, dat de uitvoering van die wetten coördineert.

Er komen 130 van dergelijke kolossen in 105 gemeenten. Grote steden krijgen meerdere centra. Amsterdam krijgt er acht, Rotterdam vijf, Den Haag vier en Arnhem en Tilburg elk twee. Werkzoekende uitkeringsgerechtigden hoeven hooguit een uur te reizen om bij een CWI te komen.

Dat beloven minister Vermeend van Sociale Zaken en zijn staatssecretaris Hoogervorst, die deze week het zogenoemde Grofontwerp voor de nieuwe uitvoering van de sociale zekerheid naar de Tweede Kamer hebben gestuurd.

In die nieuwe uitvoering staat het CWI centraal. De werkzoekende uitkeringsgerechtigde moet zich voortaan bij het CWI melden als hij werk of een uitkering wil krijgen. De bewindslieden hopen dat ook bemiddelingsbedrijven, zoals uitzendbureaus en sociale diensten, zich in het bedrijfsverzamelgebouw CWI vestigen.

Het plan is de uitkomst van jarenlang getouwtrek. Een jaar geleden hakte het kabinet de knoop door en besloot tot nationalisatie van de vijf uitvoerders van WW en WAO. Die worden met het Lisv op 1 januari 2002 samengevoegd tot één nationale uitvoerder, het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen, UWV.

Een jaar na de aankondiging zijn de hoofdlijnen voor de nieuwe organisatie klaar. Het UWV wordt een aparte club, gehuisvest bij de CWI's. Dat betekent voor de meeste werklozen een verbetering. Nu staan in veertig gemeenten kantoren van de WW-uitvoerders.

Voor bijstandsgerechtigden kan het echter een verarming betekenen, doordat bijna alle gemeenten hun eigen sociale dienst hebben, terwijl Vermeend en Hoogervorst hopen dat de gemeenten hun sociale dienst bij de CWI's gaan huisvesten. De bewindslieden kunnen dat niet afdwingen.

Het gaat nog jaren duren voor de resultaten van de reorganisatie zichtbaar worden. Een handvol CWI's is na jaren experimenteren operationeel en voldoet aan de normen van het Grofontwerp. Het gros moet echter nog worden gebouwd, gehuurd of aangeschaft.

Ambtenaar J. van Lunteren gaat de CWI's vormgeven. Eerder vormde hij de Belastingdienst om tot een 'klantvriendelijke' organisatie. Van Lunteren krijgt zijn handen vol. Hij moet 22 duizend werknemers van zes organisaties tot één club samenvoegen; hij moet een geolied computernetwerk opbouwen en hij moet de WAO-keuringen, de WW-toekenning en het strafbeleid stroomlijnen.

Dan kan het zijn dat de gedeeltelijk arbeidsongeschikte bouwvakker een baan krijgt aangeboden in het onderwijs. Dergelijke onorthodoxe carrièresprongen worden volgens Sociale Zaken nu geblokkeerd door de uitvoering van de WAO per sector.

Van Lunteren zelf is gepast geprikkeld. Hij zegt: 'Je kunt je enthousiasme niet ontlenen aan een project dat pas over tien jaar klaar is. Ik zet daarom alles op alles zodat er rond 2005 een wezenlijk betere organisatie staat.'

Meer over