Reputatie

'MONTGOMERY valt van zijn voetstuk', las ik in de krant, en daar keek ik even van op, want volgens mij stond hij allang niet meer zo erg op een voetstuk, sinds diverse militaire ervaringsdeskundigen met klem van argumenten hadden aangetoond dat El Alamein goeddeels een toevalstreffer was geweest, dat hij...

JAN BLOKKER

Maar hij wist zichzelf als een ijzersterk product in heel Europa te verkopen (alle puppies die in mei 1945 alleen al in Nederland werden geboren heetten Monty, en zelfs veel rijpere honden, die hun hele leven Bello hadden geheten, moesten op hun oude dag ineens aan de nieuwe roepnaam wennen), en vooral in eigen land werd hij gekoesterd als de Lady Di onder de generaals, en logisch: de Engelsen hadden toch al zo weinig aan de Tweede Wereldoorlog overgehouden.

Na hem tot veldmaarschalk benoemd en in de adelstand verheven te hebben, stuurden ze hem dus naar Afrika om als chef van de Imperial Defence Staff eens te onderzoeken wat er in het donkere werelddeel (minstens twaalf Britse koloniën) nog voor het vaderland viel te redden.

En wat blijkt? Toen de Burggraaf van Alamein twee maanden had rondgekeken, schreef hij in een rapport dat alles nog in orde kon komen, als de volksplanting - met blanken uiteraard - stevig ter hand werd genomen, en Londen een voorbeeld wilde nemen aan de manier waarop die dingen in het Zuid-Afrika van Jan Smuts werden geregeld.

Hij bepleitte leiderschap van het westerse type dat in de dagen van Cecil Rhodes had gegolden, want van de Afrikaan ('een volslagen wilde en volkomen ongeschikt om z'n eigen land tot ontwikkeling te brengen') hoefden we niks te verwachten, en erger nog: de Afrikaan dreigde een gemakkelijke prooi te worden van ook maar de geringste communistische agitatie.

En nou kun je zeggen wat je wil, en je hoeft niet meteen racistisch te verwijzen naar Burundi, Rwanda, Congo, Liberia, Sudan en Sierra Leone - maar wat de communisten betreft moet je toegeven dat Monty met vooruitziende blik de spijker toen al op z'n kop sloeg.

Met z'n opvattingen over al die wilde negers liep hij zelfs naar voorzichtig begonnen normen van toen misschien enigszins uit de pas, maar op het punt van het Zuid-Afrikaanse voorbeeld zouden ze, als ze het hadden geweten, ook in Den Haag waarschijnlijk instemmend hebben geknikt; tenslotte ging de oude Drees in 1952 nog feestelijk naar Kaapstad om samen met premier Malan die zojuist de eerste apartheidswetten had ingevoerd, de driehonderdste verjaardag van Kaap de Goede Hoop (Jan van Riebeeck!) te vieren.

Was Margaret Thatcher toen al maar de baas van Groot-Brittannië geweest!

Maar helaas, voor de oude woestijnvos: hij moest rapporteren aan Clement Attlee, over wie George Orwell ooit schreef: 'Attlee doet me aan niets zo sterk denken als aan een zojuist overleden vis die nog geen tijd heeft gehad om te verstijven.'

Labour.

Je moet je de Downingstreet van toen vermoedelijk voorstellen als de Partij van de Arbeid-fractie in de gemeenteraad van Amsterdam bij de suggestie dat Bolkestein een goeie voorzitter van de Kunstraad zou zijn.

Naar vijftig jaar na dato pas bekend wordt, moet Attlee niet geweten hebben hoe snel hij Monty's bevindingen met het stempel TOP SECRET in de doofpot kon krijgen.

En dat vind ik nog tot daar aan toe.

Ernstiger dunkt me de moderne reactie van Montgomery's hagiograaf Lord Chalfont, die diep geschokt liet weten: 'Zijn reputatie is onherstelbaar beschadigd.'

Zelf blijf ik Market Garden erger vinden.

Meer over