Renske Endel zet kroon op turnsuccessen

Turnen in de top vereist doorzettingsvermogen, maar Renske Endel, sinds zaterdag de luid bejubelde, allereerste Nederlandse medaillewinnares op een WK, had vorig jaar als een weke sukkelaarster haar loopbaan bijna voortijdig beëindigd....

De twijfel sloeg bij Endel toe, toen de samenwerking met clubtrainer Gerrit Beltman werd verbroken, toen door een mislukte kwalificatie de zo begeerde Olympische Spelen uit zicht waren en de verplichtingen van school en training haar boven het hoofd groeiden. 'Is het dit alles waard?', was bijna dagelijks haar vraag.

Endel, zestien jaar oud toen nog, leek zoals zovele gymmeisjes die laat door de puberteit worden getroffen, de topsport te verlaten. Er werd van vele kanten ernstig op haar ingepraat. Vele jaren van investeringen in training, tijd en geld zouden weggegooid zijn.

Renske Endel had zichzelf op tijd hervonden, zo kon de achttienjarige zaterdag melden. Het was een overbodige mededeling na het succes op brug in Gent, twaalfduizendste punt achter de onverslaanbaar geachte Russin Khorkina. 'Na dit toernooi, na onze vijfde plaats in de landenwedstrijd en deze zilveren medaille, kan ik zeggen: het is het allemaal waard geweest.'

Vanavond maakt de frêle turnster uit Broek op Langedijk haar opwachting in het FIG-gala in Antwerpen. Daarna volgen de Nederlandse gala's, de wereldbekers in Stuttgart en Glasgow en zelfs verkiezingen van sporters van het jaar. Overal zal de loper worden uitgerold voor het meisje dat bijna, na zeven jaar, de ongeslagen status van Svetlana Khorkina op brug had gebroken.

'Ze was altijd op training een supergoeie turnster, maar in de wedstrijd kwam het er nooit uit. Altijd maakte ze fouten, zat ze helemaal in de stress', sprak haar clubgenote Fieke Willems Ook bij haar biggelden de tranen doorlopend over de wangen. Willems, de aanvoerster van de nationale WK-ploeg, wees ter verklaring van het succes naar de gang waar clubtrainer Boris Orlov, de assistent-bondscoach die geen assistent genoemd wil worden, zojuist verdwenen was. Hij was per auto vertrokken. Het was de emotionele Rus allemaal te veel geworden.

Twintig jaar na de gouden medaille van zijn pupil Olga Bitsjerova op de WK-meerkamp voelde het zilver van Endel op brug voor hem blijkbaar als een soortgelijk succes. Orlov, zijn collega Esther de Weerd en club De Hazenkamp boden Endel vorig jaar de alternatieve route die Endel binnen het topturnen had gehouden. Ze moest ervoor verhuizen, ze zette zelfs tijdelijk haar school stop.

Het strenge regime van Beltman bij K & V in Noord-Holland, vaak de juiste aanpak voor piepjonge meisjes, had Endel afgestompt. Willems: 'Boris is een superaardige man die weet hoe hij met ons moet omspringen. Wij zijn iets oudere turnsters, achttienjarigen. Je kunt ons niet alles meer zeggen. Bij Orlov is alles relaxter. Hij heeft een heel goede invloed op Renske gehad. Toen ze bij ons kwam, zat ze niet goed in d'r vel.'

Zaterdag werden bijna alle namen genoemd van mensen die met veel overtuiging Endels loopbaan hadden weten te verlengen: moeder Lia, vader Jos (hoe kan het anders: een gymnastiekleraar), de gastouders El en Wim Zegers in Beuningen, psychologe Loes de Ridder, KNGU-trainingscoördinator Willem Veldman.

De grote eer behoorde echter aan Renske Endel zelf. Zij turnde als eerste in de brugfinale en werkte een oefening met uitgangswaarde 10.0 af. Ze werd op 9.425 gewaardeerd. Weer Willems: 'Alles klopte, ik heb haar nog nooit zo'n oefening zien doen.' Trainster De Weerd: 'In Eindhoven tegen Roemenië was ie nog een fractie beter.'

Daarna was het wachten. Landgenote Verona van de Leur kon de spanning niet aan en kwam een punt lager uit. Endel: 'Verona had ik vooraf op twee gezet. Ik had zelf stille hoop op brons.' Daarna turnde Khorkina, de koningin van de brug, een oefening met 9.8 startwaarde. Zij kreeg 9.437, een vingerwijzing van de jury dat de Russin slechts de kleinst mogelijke voorsprong op de Nederlandse werd gegund. 'Khorkina was beter', vond Endel. Bondscoach Louter sprong haar bij. Clubtrainster De Weerd wist dat nog niet zo zeker. 'De naam bepaalt veel in turnen. Niemand kent Renske.' Willems was uitgesproken: 'Voor mij is Renske de echte wereldkampioene. Als Khorkina Renske's oefening had gedraaid had ze 9,7 gekregen: omgekeerd had Renske het met Khorkina's uitvoering met 9,2 moeten doen.'

Meer over