Rellen zijn ook signaal van jongeren aan leiders RMS

De stenen en stokslagen daalden dinsdagmiddag neer op ME'ers en omstanders aan de Haagse Koninginneweg. Dat ook de eigen Molukse ordedienst onder de voet werd gelopen, wijst op iets meer dan alleen maar een rituele relpartij op RMS-dag met bier onder de zon....

Van onze verslaggever

Sietse van der Hoek

AMSTERDAM

Schermutselingen tussen jonge Molukse betogers en politie in de buurt van de Indonesische ambassade zijn op 25 april niet ongebruikelijk. Om de zoveel jaar vormen die een ongeprogrammeerd onderdeel bij de jaarlijkse herdenking in Den Haag van de uitroeping (Ambon, 1950) van een onafhankelijke republiek der Zuid-Molukken: Republik Maluku Selatan. De kortstondige furie eergisteren paste in de traditie, maar had ook een paar nieuwe elementen.

De rel was de eerste onder het bewind van de nieuwe RMS-leider Frans Tutuhatunewa. Twee jaar geleden volgde hij ir Manusama op. Veel meer dan zijn voorganger draagt hij het belang van emancipatie en integratie uit. Zijn boodschap aan de nu jeugdige derde generatie Molukkers in Nederland luidt: school je, zoek een goede baan en een maatschappelijke positie, breek uit het Molukse isolement.

In de praktijk gebeurde dat al lang - eigenlijk al vrij snel na de mislukte gijzelingsacties midden jaren zeventig. Het is sinds kort ook officieel beleid van 'Frans Tutu' en zijn RMS-kabinet in ballingschap. Tegelijkertijd wordt echter op traditionele momenten nog het ritueel van het RMS-ideaal gevierd met de daarbij horende retoriek over de 'trouweloosheid' van de Nederlandse regering, die de rechtmatigheid van de RMS-proclamatie nooit heeft willen erkennen.

Voor veel jonge Molukkers zijn die twee parolen net zo tegenstrijdig als het gedrag van hun vooraanstaanden dubbelzinnig is. 'Zij claimen voor zichzelf een status aparte in welzijns- en andere gesubsidieerde clubs, terwijl ze òns bezweren te integreren.'

Voorman Mual legde de gebeurtenissen op de 45ste RMS-dag passend in zijn eigen straatje uit door te zeggen dat ze een uiting waren van de nog steeds bestaande woede over de Nederlandse miskenning van het RMS-bestaansrecht. Tutuhatunewa idem dito: 'Het is jammer dat het zo gelopen is. Maar ik ben ook bijzonder verheugd dat de RMS-idealen nog zo sterk leven bij onze jongeren.' De RMS-president zei op de televisie ook: 'We hebben onze jongeren verwaarloosd.' En daarin had hij wel gelijk.

In de afgelopen jaren bloeiden er buiten de geïnstitutionaliseerde kaders initiatieven op en waren er samenkomsten van ad hoc-groepjes Molukkers met als Leitmotiv: Wat betekent het Molukker-zijn anno nu in Nederland en hoe verhoudt zich het RMS-ideaal daarmee? Als ze al aanwezig waren, hielden woordvoerders van de gevestigde organisaties hun vertrouwde riedel over de Ronde Tafel Conferentie, de KNIL-rechten en andere 'ouwe koeien uit het verleden'.

Zelfs in de aanloop tot de jongste lustrumherdenking - onder het motto 'Vernieuwing' - deed de RMS-leiding niet anders dan over de historische status-quo praten. Tot ongenoegen van de jongeren, zoals onder andere bleek op een bijeenkomst in Moordrecht eerder dit jaar. Ook bij ouderen groeit trouwens de onvrede over het nieuwe RMS-kabinet. De oude Manusama wordt vaker uitgenodigd voor spreekbeurten dan Tutuhatunewa. Manusama steekt tenminste een traditioneel recht-toe-recht-aan politiek verhaal af. Maar wat staat die 'Frans Tutu' eigenlijk voor?

De Molukse kerkgenootschappen in Nederland zouden als voorbeeld kunnen dienen. Vertegenwoordigers ervan reisden naar Indonesië en spraken daar met collega's. Terug in Nederland belegden ze een jeugddag om uitleg te geven en te horen en serieus te nemen wat hun jongeren van de 'dialoog' met de oude vijand vinden.

Op enig oproer van hun jongeren had de RMS-organisatie kennelijk gerekend. De eigen ordedienst was aanzienlijk zwaarder dan in voorgaande jaren op 25 april. Dat het 'signaal' niet in de laatste plaats de RMS-leiding betrof, weet zij nu ook. Een Molukse betrokkene ziet het zo: 'Om de aandacht van ouderen te trekken, slaan kinderen soms hun mooiste speelgoed stuk.'

Meer over