Rellen tussen voor- en tegenstanders van Trump, na mislukte laatste poging om macht te behouden

Duizenden aanhangers van president Donald Trump zijn dit weekend de straat op gegaan om te demonstreren tegen de ‘gestolen’ verkiezingen. Daarbij kwam het tot gewelddadige confrontaties met tegenstanders van Trump. Die zag vrijdag zijn laatste poging om de macht te behouden bij het Hooggerechtshof stranden.

Het kwam tot gewelddadige confrontaties tussen voor- en tegenstanders van Donald Trump. Beeld Getty Images
Het kwam tot gewelddadige confrontaties tussen voor- en tegenstanders van Donald Trump.Beeld Getty Images

Volgens de politie zijn zeker 23 arrestaties verricht en acht mensen gewond geraakt, onder wie twee agenten. In Washington vonden diverse vechtpartijen plaats. Vier demonstranten werden neergestoken; de slachtoffers vielen in beide kampen.

Onder de demonstranten waren veel leden van de ultrarechtse knokploeg Proud Boys. Ze schreeuwden: ‘Four more years!’ en lieten luidkeels weten dat ze Joe Biden niet erkennen als de nieuwe president. De menigte werd uitzinnig toen Trump even later in zijn helikopter overvloog, op weg naar een footballwedstrijd tussen de universiteitsteams van het leger en de marine.

De onlusten vonden vooral plaats toen het donker was, en de Proud Boys bij hun Washingtonse stamkroeg Harry’s hun bier achter de kiezen hadden. Tijdens hun mars door de hoofdstad scheurden ze onder meer Black Lives Matter-spandoeken van kerken af.

In Olympia (Washington) werd een zwarte tegendemonstrant in zijn buik geschoten toen hij een groep Trump-aanhangers naderde. De schutter, een Trump-aanhanger, werd even later door de politie klemgereden en gearresteerd.

Onvrede

Vrijdag maakte het Amerikaanse Hooggerechtshof een einde aan een wanhoopspoging van de Republikeinen: onder aanvoering van Texas wilden ze de verkiezingsuitslag in vier door Biden gewonnen staten ongeldig laten verklaren. Het hoogste hof van de VS verwierp de zaak, omdat Texas niets te zeggen heeft over andere staten. Daarmee is een ultieme poging van Trump en de Republikeinen om de macht in het Witte Huis te behouden op niets uitgelopen.

Dat leidde tot grote onvrede in het Trump-kamp. Trump zelf bleef weg van een kerstfeestje dat was georganiseerd in het Witte Huis. Hij twitterde: ‘Het Hooggerechtshof heeft ons echt in de steek gelaten. Geen wijsheid. Geen moed.’ Zaterdag zei hij dat ‘het gevecht nu pas begon’. Hij klaagde ook dat het hof niet inhoudelijk heeft gekeken ‘naar de vele redenen’ voor het aanspannen van de zaak. Die redenen zijn al in vijftig rechtszaken verworpen, onder meer door rechters die door Trump zijn aangesteld.

De voorzitter van de Republikeinse partij in Texas, Allen West, zei dat staten die zich niet in de uitspraak konden vinden ‘zich moeten verenigen in een Unie van staten die zich wel aan de Grondwet houden’ - een suggestie om zich af te scheiden.

Wapens

Op Parler, het alternatief voor Twitter dat veel door rechts en extreem-rechts wordt gebruikt omdat je er alles mag zeggen, gingen nogal wat stemmen op om de wapens op te pakken, onder meer gericht op de rechters van het Hooggerechtshof.

De rechtszaak was aangespannen door Ken Paxton, de Republikeinse procureur-­generaal van de staat Texas, tegen ­Georgia, Pennsylvania, Michigan en Wisconsin: staten die Biden heeft gewonnen. Het idee: als de hoogste rechters van het land Bidens winst in die vier staten ongeldig zouden verklaren (omdat het stemmen per brief niet zou deugen), dan zou Trump in één klap alsnog winnen. ‘Dit is de grote’, twitterde Trump woensdag nog verwachtingsvol, en sloot zich bij de zaak aan.

Het was een vrijwel kansloze missie, omdat Texas volgens het in de VS heilige principe van het federalisme niets te zeggen heeft over regels en wetten in andere staten, maar toch: woensdag sloten de procureurs van achttien andere staten zich bij Texas aan, en donderdag schaarden ook 126 Republikeinen in het Huis van Afgevaardigden zich achter Texas en Trump. Hoe kun je je loyaliteit beter laten zien dan bij een kamikaze-­actie?

Vrijdagavond verklaarde het Hof de zaak inderdaad nietig. Texas ‘heeft geen belang aangetoond’ in de manier waarop andere staten hun verkiezingen houden, schrijven de rechters.

De Amerikaanse democratie schudde op haar grondvesten. Want ook al was er geen enkel bewijs voor grootscheepse onregelmatigheden bij de overwinning van Biden, toch maakten veel Republikeinen met hun steun aan de rechtszaak duidelijk dat ze vonden dat hij niet had gewonnen.

Uitslag officieel

De vraag is hoe deze loyalisten nu gaan reageren, en hoe het de komende dagen en weken verder gaat. Komende maandag stemt eerst ieder van de 538 leden van het Electoral College op de kandidaat die zijn of haar staat heeft ­gewonnen, en wordt de uitslag van de Amerikaanse verkiezingen officieel: 306-232 in het voordeel van Joe Biden. Maar dan is het nog niet gedaan. Op 6 januari moet het Congres het oordeel van het Kiescollege formeel bekrachtigen en sommige Republikeinse volksvertegenwoordigers hebben al aangekondigd ook dan te gaan tegensputteren.

Biden kan dan in theorie nog van het presidentschap worden afgehouden als zowel een meerderheid van de Senaat als het Huis van Afgevaardigden de kiesmannen uit bepaalde staten verwerpt. Dat gaat niet gebeuren, met een Democratische meerderheid in het Huis van Afgevaardigden. Dus zal Biden op 20 januari normaal gesproken worden beëdigd als nieuwe president.

Lees ook

Machtsgreep om Trump in het Witte Huis te houden: dit zijn de Republikeinse hoofdrolspelers
De nasleep van de Amerikaanse verkiezingen is uitgemond in rellen tussen voor- en tegenstanders van Donald Trump. Die volgen op de mislukte juridische pogingen van Republikeinen om Trump in het Witte Huis te houden. Wie zijn de Republikeinse hoofdrolspelers in deze laatste acte van Trump als president?

Meer over