Relaties

Het redactionele commentaar 'Goedkope moraal' (8 maart) op de reactie van de regering op het WRR-rapport over normen en waarden stelt terecht dat je er met liberale waarden alleen niet komt....

Hoe sympathiek ook, dit voorstel berust op een misvatting. De normen en waarden van de gemeenschap bestaan in essentie uit gevoelens van wederkerigheid. Mensen leren die gevoelens automatisch als ze opgroeien in een gemeenschap, dat wil zeggen in een sociale omgeving van persoonlijke en langdurige relaties. In een samenleving als de onze, waarin de overheid gepreoccupeerd is met marktwerking en economische groei, fragmenteren gemeenschappen door mobiliteit, flexibiliteit en uitzwerming (toename van verplaatsingstijd). De misvatting is dat dit proces gewoon kan doorgaan en dat je dan die wederkerigheidsgevoelens toch nog kunt laten ontstaan door ergens (scholen, clubs, buurten) geld in te steken. Zo gaat dat niet. Gemeenschap is niet te koop. Je kunt het ontstaan en de werking van gemeenschappen bevorderen, maar dat vereist een beleid dat de mobiliteit, de flexibiliteit en de uitzwerming terugdringt.

Natuurlijk gaat dat ten koste van de economische groei. Maar het is een illusie om te denken dat het anders kan.

Meer over