Rekenkamer: bezuinigingen niet onderbouwd

Het kabinet kan niet duidelijk maken of het wel zo veel bezuinigt als het zegt dat het wil bezuinigen. Daardoor kan de Tweede Kamer het kabinet niet controleren.

DEN HAAG - Dat stelt de Algemene Rekenkamer in een reactie op het jaarverslag van het Rijk. Over dit finale financiële overzicht van de overheid over 2012 debatteert de Kamer vandaag met premier Rutte en minister Dijsselbloem (Financiën) tijdens de jaarlijkse Verantwoordingsdag.


Vorig jaar zou het kabinet 8 miljard moeten hebben bezuinigd. Uiteindelijk moet de teller in 2017, in het laatste kabinetsjaar, op 50 miljard staan. Maar of die 8 miljard over 2012 echt is gehaald, kan de Rekenkamer - en daarmee de Tweede Kamer - niet nagaan.


Dijsselbloem stelt in een reactie dat hij op koers ligt met de besparingen. Want, redeneert hij, alle ministeries samen zijn niet over de in zijn begroting afgesproken grenzen gegaan. Hij wil de Kamer niet op een andere manier inlichten over hoe het er met de bezuinigingen voorstaat.


Volgens de controleur van de rijksfinanciën mist het van de helft van de ministeries de onderbouwing van de voorgenomen departementale bezuinigingen van in totaal 1 miljard euro. Minister Stef Blok is verantwoordelijk voor die besparingen van de Rijksdienst. Hij vindt dat de Rekenkamer een eenzijdige voorstelling van zaken heeft. Die besparingen 'zullen zich gewoon voordoen', verwacht de VVD'er.


Dat Blok denkt dat het allemaal wel goedkomt, doet de president van de Rekenkamer, Saskia Stuiveling, de wenkbrauwen fronsen. 'Dat is wensdenken. Wij hebben geen document op grond waarvan wij het vertrouwen van de minister snappen', zegt Stuiveling. 'Maar we hebben ook geen document waaruit blijkt dat hij het niet haalt.'


Voor haar is de onduidelijkheid over de bezuinigingen bij ministeries exemplarisch voor het gebrekkige zicht op alle besparingsplannen. 'We kijken of er een reële kans is of die besparing ook echt gehaald kan worden binnen de tijd die ervoor staat', legt de president van de Rekenkamer uit. 'En dan komen we in 2012 al niet uit.'


Stuiveling verwijt kabinet en overheidsorganisaties dat aan de voorgenomen bezuinigingen geen plan ten grondslag ligt. 'Als je geen plan hebt, is de kans dat je het haalt niet zo groot meer. En dat is ook onze kritiek op de bezuinigingen op de uitvoeringsorganisaties (zoals de Onderwijsinspectie en Rijkswaterstaat, red). Als je dat niet planmatig doet, weet je ook niet of je gaat snijden in het primaire doel van zo'n organisatie. Het is raar dat dit niet via de bewindspersoon wordt voorgelegd aan de Tweede Kamer.'


De grootste onvolkomenheid zag de Rekenkamer bij het ministerie van Veiligheid en Justitie, waar de invoering van een nieuw financieel systeem ertoe leidde dat het ministerie het zicht op de budgetten kwijtraakte. Oppositiepartij D66 wil daarom dat de Rekenkamer het ministerie onder verscherpt toezicht stelt.

Meer over