Reiseführer, want op zijn Duits klinkt alles lekker dwingend

Beeld Illustratie: Gabriël Kousbroek

Ik had dit cursiefje natuurlijk ook gewoon reisgids kunnen noemen, maar dat kopt en bekt niet zo lekker. Op zijn Duits klinkt alles meteen dwingend: 'Besuchen Sie unbedingt Parkstad Limburg, Gewinner der Kategorie 'Bestes Reiseziel der Welt' des Tourism of Tomorrow Awards 2016!' En probeer toch eens die heerlijke onversneden heroïne uit Heerlen, verdammt noch mal!

Ik ben groot geworden met de Reiseführer van Baedeker. Pa kreeg de reisgidsen van de ANWB niet omdat-ie geen rijbewijs had. De 'boekskes' van Jo Dominicus, de reisgidsenmiljonair uit Deurne, waren geen optie omdat mijn ouwe papen haatte.

Zonder medeweten van vader ging ik op mijn 16de met Dominicus kamperen in Griekenland. Volgens mijn gids waren de Grieken hartelijk, gastvrij en gul, bescheiden, goudeerlijk, schreeuwden ze niet de hele dag en drongen ze nooit voor in de rij. Niet veel later kwam ik erachter dat de Brabantse frater precies hetzelfde over de Israëli's schreef.

Overigens maakte Adolf Hitler net als mijn vader gretig gebruik van de Baedeker. In het voorjaar van 1942 bestookte hij Bath, Canterbury, Exeter, Norwich en York. Deze oorden had hij uitgekozen vanwege hun bijzondere vermelding in de genoemde Reiseführer. Het bombardement ging de geschiedenis in als de Baedeker Blitz.

Ik, Arthur van Amerongen is in feite een soort minireisgids voor Portugal. Sinds ik hiermee begon, nu ruim vijf jaar geleden, is het aantal Nederlandse toeristen dat de Algarve bezoekt, vervijfvoudigd. Restaurant Marisqueira Rui in Silves laat dagelijks een Antonov-vrachtvliegtuig naar Mozambique vliegen om de door mij bejubelde scampi te halen.

Vooraanstaande uitgeverijen smeken mij om een dodenbomenreisgids te maken over Portugal. Ik ben hierover in conclaaf gegaan met kunstbroeder Arie Pos te Porto, de officiële biograaf van Gerrit Komrij. Na een paar kruikjes medronho besloten we die reisgids wel in elkaar te willen flansen, op voorwaarde dat we allebei een euro per woord vangen.

Trouwens, er is al een schitterende reisgids van José Rentes de Carvalho: Portugal. Een gids voor vrienden. Met die ondertitel meent de Portugees-Nederlandse intellectueel onderscheid te maken tussen 'hen die Portugal binnenvallen met het geweld en de lompheid van een wild invasieleger en hen die beseffen dat het doordringen in andermans intimiteit terughoudendheid vereist, bescheidenheid, eerbied voor andere zeden en gewoonten en het respecteren van een aantal formaliteiten.'

Het vuistdikke boekwerk is geheel in de geest van die ouwe brombeer met zijn zwartgallige humor en dus om te smullen. Het motto van Zé's reisgids komt van Confucius: wie veel reist wordt wijs. Wie wijs is blijft thuis.

Meer over