Rechts protest tegen oorlogsfilm

Cannes ‘Respect voor de Franse geschiedenis!’, staat op de borden die boze demonstranten omhoog houden. Politieagenten in beschermend pak, met schild en wapenstok, staan opgesteld rond het festivalpaleis, om te voorkomen dat de wereldpremière van de Frans-Algerijnse oorlogsfilm Hors­la-loi wordt verstoord....

Van onze verslaggever Bor Beekman

Bezoekers moeten eerst langs een driedubbele controle. Flesjes drinken worden ingenomen: potentieel bommateriaal.

Honderden Fransen, onder wie oorlogsveteranen, extreem-rechtse sympathisanten en Algerijnen die vochten aan de zijde van de Fransen, gaven vrijdag gehoor aan de oproep van het Front National om te protesteren tegen ‘deze falsificatie’ van de Frans-Algerijnse regisseur Rachid Bouchareb (1953). Diens historische film, opgenomen in de hoofdcompetitie, opent met beelden van Franse soldaten die het vuur openen op vreedzame demonstranten en willekeurige burgers, tijdens de slachting in de Algerijnse stad Sétif (mei 1945).

Rechtse politici nemen de filmmaker kwalijk dat niet te zien is hoe het geweld zich eerder tegen de Franse kolonialen keerde. De burgemeester van Cannes houdt ter compensatie dan zelf maar een publieke ceremonie ‘voor de Franse slachtoffers’.

‘Het is een film’, verdedigde een zwaar beveiligde Bouchareb zijn werk op een gespannen persconferentie, ‘geen documentaire.’ Hij zei begrip te hebben voor de gevoeligheden, ‘maar deze mensen hebben de film niet gezien. Hors-la-loi is bedoeld om een debat aan te gaan, in een kalme omgeving, niet in een oorlogssituatie.’

De titel, boven de wet, had hij gekozen omdat die ‘klinkt als een western.’

Het verhaal volgt drie Algerijnse broers die van hun geboortegrond worden verdreven, emigreren naar de Franse sloppenwijken en betrokken raken bij het gewapend verzet. Bouchareb bezocht het festival in 2006 al eens met een oorlogsfilm, het voor een Oscar genomineerde Indigènes. Als kanshebber voor de Gouden Palm mag hij dit jaar niet worden beschouwd, daarvoor zijn de personages en verwikkelingen in Hors-la-loi wat te vlak uitgewerkt.

Over wie er dan wel zondag een Palm moet winnen, wordt druk gespeculeerd. Mike Leigh’s Another Year, over een gelukkig getrouwd stel in een aanzienlijk minder gelukkige omgeving, staat bovenaan in de polls, met Xavier Beavois’s Des hommes et des dieux, een ingetogen vertelde film over 8 Franse monniken in het Algerije van de jaren negentig.

Een outsider is het invoelende melodrama Poetry van de Koreaan Lee Chang-dong, over een oma met alzheimer en haar van groepsverkrachting verdachte kleinzoon.

De Thaise regisseur Apichatpong Weerasethakul beweegt zich het verst van de mainstream. Zijn Uncle Boonmee who can recall his past lives is, zei hij, nadrukkelijk politiek. Het koste de filmer moeite het festival te bereiken, door de gevechten in Bangkok. Op de persconferentie ging hij iets dieper in op de poëtische scène waarin een meerval een prinses bevredigt. ‘Zij is een van Thailands beste beroepsduikers’, zei hij. De actrice knikte.

Meer over