Rechts in VS grijpt 'Waco' aan voor aanval op politie

Conservatieve milities in de Verenigde Staten en de National Rifle Association, de lobby van wapenbezitters, voeren een ideologische oorlog tegen de politie, de FBI en het Bureau voor Alcohol, Tabak en Vuurwapens ATF in het bijzonder....

Van onze correspondent

Oscar Garschagen

WASHINGTON

Deze constatering is van president Clinton en alles wijst erop dat hij gelijk heeft. Maar tegelijk is ook duidelijk dat de twee federale politiediensten bij de afhandeling van de gijzeling in Waco (Texas), waarbij 81 leden van de Branch Davidians en vier ATF-agenten werden gedood, grote fouten hebben gemaakt. Bovendien hebben agenten van de FBI en het ATF de afgelopen jaren deelgenomen aan zogenaamde vriendschapsbijeenkomsten.

Onder grote druk van de milities en met rechtstreekse hulp van de NRA hebben Republikeinen donderdag en vrijdag het onderzoek heropend naar de tragedie in Waco en naar mogelijk racistische bijeenkomsten - de zogenaamde Good Ol' Boys Roundup - van agenten van de FBI en het ATF.

Deze jaarlijkse ouwe-jongens-krentebrood-feesten van FBI en ATF-agenten in Tennessee begonnen in 1980 om een einde te maken aan de rivaliteit tussen de politiediensten. Uit in 1990 en 1995 gemaakt videomateriaal blijkt dat de bierdrinkende en barbecuende agenten racistische toneelstukjes opvoerden. En bij de ingang van feestlokaties stond een bord: Nigger Check Point. Daarnaast werden er T-shirts met racistische teksten verkocht.

De video werd met opzet verspreid door de Gadsen Minutemen, een militiegroep in Alabama. De beelden hebben in Washington voor veel opwinding gezorgd. De milities en de NRA hopen duidelijk dat tijdens de hoorzittingen de federale politiediensten in opspraak worden gebracht. De Republikeinen hopen minister van Justitie, Reno, en als het enigszins mogelijk is ook president Clinton, in diskrediet te brengen door het horen van tientallen agenten, ambtenaren en Reno zelf.

De twee federale politiediensten die belast zijn met de uitvoering van de vuurwapenwetgeving, worden gehaat door de milities en de NRA, de machtige organisatie van wapendragers. In hun ogen zijn de FBI en het ATF instrumenten van de federale overheid om de bevolking 'te onderdrukken'.

FBI- en ATF-agenten worden door de milities en de NRA afgeschilderd als schietgrage, zwartgelaarsde en racistische gangsters, die het gemunt hebben op vrijheidslievende, godvrezende en wapendragende Amerikanen. Met name het ATF, dat ressorteert onder de minister van Financiën, is belast met het opsporen van illegaal wapenbezit en wordt daarom door veel wapenbezitters beschouwd als een indringer.

De milities en de NRA hebben 'de wandaden van het federale geboefte' uitvoerig gedocumenteerd. Vooral de wijze waarop de FBI en het ATF de Waco-zaak in 1993 hebben aangepakt is in de ogen van veel Amerikanen een bewijs dat de federale overheid volledig ontspoord is. Na een 51 dagen durende gijzeling verloren minister van Justitie, Reno, de FBI en het ATF hun geduld. Met tanks werd de boerderij bestormd waarin David Koresh zich had opgesloten met zijn sekte.

De tanks pompten CS-gas naar binnen, het gas vatte vlam en de boerderij explodeerde voor het oog van de hele wereld. 81 Sekteleden en hun kinderen kwamen om het leven. Hoogstwaarschijnlijk pleegden enkele sekteleden zelfmoord toen de tanks kwamen aanrollen. Elf overlevenden van de Branch Davidians zijn inmiddels veroordeeld.

Na twee regeringsonderzoeken en een oppervlakkig onderzoek van het Congres is nog steeds niet opgehelderd waarom Koresh, die verdacht werd van illegaal wapenbezit, niet gearresteerd is tijdens zijn tochten in de omgeving van Ranch Apocalypse. Evenmin is duidelijk waarom de boerderij bestormd moest worden door ATF-agenten. Vier van hen kwamen daarbij om te leven, omdat de sekteleden terugschoten. Deze bestorming, waarvan Koresh op de hoogte was, vormde het begin van de belegering.

Uit journalistiek en politiek onderzoek is gebleken dat het ATF in die dagen vreesde te zullen worden opgeheven en op zoek was naar een gelegenheid om te scoren. Het bureau werd geplaagd door slecht management en grote interne spanningen als gevolg van seksisme en racisme. De arrestatie van Koresh en de Branch Davidians vormden een gelegenheid om een succes te boeken, bekende donderdag een ATF-agent.

De zaak liep door slechte voorbereiding en gebrekkige informatie volledig uit de hand. De FBI nam de zaak over en werd gedwongen tot een langdurige belegering. Na 51 dagen keurde minister van Justitie, Reno, een plan goed om met geweld een einde te maken aan de belegering met het bekende gevolg. Reno werd aanvankelijk geprezen voor haar besluitvaardigheid en dadendrang.

Miljoenen Amerikanen daarentegen zagen met afschuw hoe de boerderij en de sekte in vlammen opging. Voor veel gelovige, wapenbezittende Amerikanen was Reno geen heldin, maar een uiterst gevaarlijke, onberekenbare politica. De stemming sloeg snel om in het nadeel van de regering, die nog steeds niet duidelijk heeft gemaakt waarom tot de bestorming was besloten.

Waco is sindsdien uitgegroeid tot een politiek slagveld met aan de ene kant conservatieve Republikeinen, milities en extreme libertijnen en aan de kant de Democratische machthebbers. Het verweer van Reno, de FBI en het ATF is dat Koresh een religieuze machtswellusteling was, die de sekte terroriseerde en de kinderen verkrachtte. Politieke commentatoren in de media vragen zich echter af of Janet Reno aan het eind van de zomer nog minister zal zijn.

Meer over