Rechters moeten zich laten horen

De afstand rechtspraak-burger mag een stuk kleiner, zegt de minister. Advocaten zijn niet van de buis te slaan, waarom leggen de rechters niet veel meer uit wat ze doen?

VAN ONZE VERSLAGGEEFSTER WIL THIJSSEN

DEN HAAG - Rechters moeten sneller, klantvriendelijker en vooral zichtbaarder gaan werken. Nu heeft de rechtspraak te veel het imago van onbereikbaar, in zichzelf gekeerd, ouderwets, misschien zelfs wereldvreemd.

'Daar moeten we met zijn allen iets aan doen', vindt minister Opstelten van Veiligheid en Justitie. Hij sprak maandag in Den Haag tot de 16 nieuwe rechtbankpresidenten, die vanaf 1 januari leiding gaan geven aan de tien rechtbanken, vier gerechtshoven en twee bijzondere colleges die overblijven na sanering van de gerechtelijke kaart van Nederland.

Opstelten: 'Advocaten zijn niet van de tv weg te slaan en leden van het Openbaar Ministerie treden vaak op in de media, tot RTL Boulevard aan toe. Rechters zijn veel terughoudender, terwijl openbaarheid toch een van uw kernwaarden is.'

Volgens de minister doet de 'onzichtbaarheid' van rechters afbreuk aan hun gezag. Het tijdperk waarin de rechtspraak vanzelfsprekend gezag had, is volgens hem definitief voorbij. Rechters moeten publiekelijk toelichten waarom ze bepaalde beslissingen hebben genomen, aldus Opstelten, om aansluiting te vinden bij de eisen van de moderne samenleving.

'Ik zou u willen uitdagen de ruimte die media u bieden met beide handen aan te grijpen. Op een manier die past bij uw ambt, dus verstandig, weloverwogen en genuanceerd.'

Mediaoptreden is al een tijdlang een onderwerp van felle discussie binnen de rechtspraak. Ongeveer de helft van de magistraten vindt dat een rechter slechts spreekt met zijn vonnis, zo bleek vrijdag tijdens een debat over de visie van rechters op politici en de media.

Gisteren bleek opnieuw dat niet alle rechtbankpresidenten overtuigd zijn van het nut van een mediagenieke rechtspraak. 'De rechter speelt zijn rol in de rechtszaal', stelt president Peter Pulles van de rechtbank Roermond. 'Voor een moreel oordeel moeten politici zich maar uitlaten in de media. Daar zijn opiniemakers voor, niet de rechters.'

De herziening van de gerechtelijke kaart moet vanaf 1 januari een efficiëntere rechtspraak bewerkstelligen. De reductie van 19 naar 10 rechtbanken vloeit voort uit de oprichting van de nationale politie.

'Kwalitatief goede rechtspraak anno 2012 vraagt om grotere verbanden', zei voorzitter Erik van den Emster van de Raad voor de Rechtspraak. Door schaalvergroting kan de rechterlijke macht zich volgens hem beter specialiseren. 'Ik ben er trots op dat deze nieuwe presidenten met hun 10 duizend medewerkers ons de best denkbare kwaliteit van rechtspraak gaan geven tegen de laagst denkbare kosten.'

JE RECHT HALEN VANACHTER JE COMPUTERSCHERM

Stel je voor: een burger logt thuis in op zijn computer, vraagt een rechter zich te buigen over een geschil met zijn werkgever, trekt zijn portemonnee en betaalt de griffierechten met creditcard of via iDeal. De dag erop ontvangt de werkgever de vordering in zijn mailbox. Het kán, zegt minister Opstelten van Veiligheid en Justitie. Begin 2013 krijgen de rechtbanken Den Bosch en Rotterdam een zogeheten 'e-kantonprocedure', waar burgers digitaal een verzoekschrift kunnen indienen. Als de proef slaagt, wordt het systeem eind 2013 landelijk ingevoerd. Rechters moeten niet alleen haast maken met digitalisering, ze moeten ook sneller werken. Een standaardproces vergt nu 8 à 9 maanden, een complexe zaak al snel 1,5 jaar. 'Dat is maatschappelijk niet te verkopen. Recht dat te lang op zich laat wachten, voelt als onrecht.' Opstelten bejubelt daarom de proeven met 'ZSM' (zo snel mogelijk)-rechtspreken.

undefined

Meer over