nieuws

Rechter: Uber-chauffeurs zijn ‘onderworpen aan het algoritme’, dus moeten in dienst worden genomen

De chauffeurs van Uber hebben recht op een arbeidsovereenkomst. Dat heeft de Amsterdamse rechtbank maandag geoordeeld in een zaak die was aangespannen door vakbond FNV. Het techbedrijf geeft zich niet zomaar gewonnen.

Uber is na de uitspraak van de rechter verplicht de cao toe te passen, maar of het bedrijf zich bij het vonnis neerlegt is zeer de vraag. Beeld ANP
Uber is na de uitspraak van de rechter verplicht de cao toe te passen, maar of het bedrijf zich bij het vonnis neerlegt is zeer de vraag.Beeld ANP

Volgens de rechter zijn de vierduizend Nederlandse chauffeurs van Uber geen zzp’ers, zoals het techbedrijf zelf betoogt, maar vallen zij onder de cao taxivervoer. Zij bepalen immers niet hun eigen tarieven en arbeidsvoorwaarden en werven niet hun eigen klanten, dat doet de app. ‘De rechtsverhouding tussen Uber en de chauffeurs voldoet aan alle kenmerken van een arbeidsovereenkomst’, aldus de rechtbank. ‘Zodra de chauffeurs gebruikmaken van de app zijn zij onderworpen aan de werking van het door Uber ontworpen en eenzijdig door haar te wijzigen algoritme.’

Het vonnis betekent dat Uber verplicht is de cao na te leven. Daarnaast moet het bedrijf aan FNV een schadevergoeding van 50 duizend euro betalen vanwege het niet nakomen van de cao. Uber laat weten tegen de uitspraak in hoger beroep te gaan.

Deliveroo

De uitspraak is niet de eerste zege die de FNV in de rechtszaal boekt op een grote speler uit de platformeconomie. Eerder dit jaar oordeelde het Amsterdamse hof dat ook de maaltijdbezorgers van Deliveroo recht hebben op een arbeidsovereenkomst. De vakbond spreekt van ‘een grote overwinning voor chauffeurs’ omdat zij ‘vanaf nu automatisch bij Uber in dienst’ zijn. Bovendien kunnen de chauffeurs met terugwerkende kracht achterstallig loon eisen.

Dat betekent echter niet dat wie morgen in een Uber stapt, direct wordt rondgereden door een chauffeur met een salaris volgens de cao, vakantiedagen en doorbetaling bij ziekte. De chauffeurs moeten met dit vonnis in de hand zelf naar het Europese hoofdkantoor van Uber in Amsterdam stappen om een arbeidsovereenkomst te eisen.

Het is nog de vraag hoeveel chauffeurs dat daadwerkelijk zullen doen. Omdat zij vaak geen sociale premies afdragen, houden Uber-chauffeurs per uur vaak meer over dan collega’s in loondienst. Bovendien hechten zij volgens Uber aan de flexibiliteit van het zzp-schap. Het is met name de samenleving die er belang bij heeft dat sociale premies, belasting en pensioen worden afgedragen.

Juridisch geharrewar

‘Uber heeft in het buitenland bovendien de naam zich niet te houden aan uitspraken van rechters’, zegt hoogleraar arbeidsrecht Evert Verhulp. Toen het hooggerechtshof in het Verenigd Koninkrijk oordeelde dat de Britse chauffeurs gekwalificeerd moesten worden als ‘workers’ (een categorie die tussen werknemer en zzp’er in zit) haastte het techbedrijf zich te zeggen dat de uitspraak zich uitsluitend toespitste op ‘een klein aantal chauffeurs die de Uber-app gebruikten in 2016’.

Uit angst voor juridisch geharrewar voerde het uiteindelijk toch een minimumloon in. Maar dan alleen over de tijd dat chauffeurs daadwerkelijk ritten rijden, niet voor de momenten waarop zij zijn ingelogd op het platform maar stilstaan of naar een klant toe rijden, zoals de rechter wilde.

In Amerika ging het bedrijf nog een stapje verder. Nadat de rechter in thuisstaat Californië had bepaald dat Uber en concurrent Lyft op basis van nieuwe arbeidsmarktwetgeving hun chauffeurs in dienst moesten nemen, schreven die bedrijven zélf een nieuw wetsvoorstel. Dat werd tijdens de presidentsverkiezingen, na een campagne van 200 miljoen dollar, voorgelegd aan de inwoners van de staat. Met succes: 58 procent van de Californiërs stemde voor.

Meer over