Rechter kan het Portugal nog erg lastig maken

De Portugese bezuinigingen op het budget van volgend jaar zijn erdoor, nu is het afwachten wat de rechter ervan vindt.

MADRID - Terwijl op het plein bij het parlementsgebouw in Lissabon demonstranten het vertrek van de regering van premier Passos Coelho eisten en de bezoekersgalerij in de vergaderzaal zelfs moest worden ontruimd, stemde een meerderheid van de volksvertegenwoordiging dinsdag in met de begroting voor 2014. Nu is het aan het Portugese Constitutionele Hof om te beoordelen of de bijna 4 miljard euro aan bezuinigingen grondwettelijk deugen. Als het Hof er een streep door haalt, staat Portugal aan de rand van een tweede Europese steunoperatie, is de vrees.

Aan de vooravond van de parlementszitting maakte het Hof bekend dat er mag worden getornd aan de huidige 35-urige werkweek voor ambtenaren. Veertig uur, zoals de regering wil, kan best. De tijden zijn veranderd en van een schending van de grondwet is geen sprake, aldus de dertien rechters. De vakbonden, die het protest aan de voet van het parlement hadden georganiseerd, lieten weten dat ze de kwestie van de werkweek, waarmee tienduizenden banen zijn gemoeid, niet laten rusten. In afwachting van verdere acties werden maandag vier ministeries in Lissabon bezet.

Het besluit betekent niet dat de rest van de bezuinigingen nu ook veilig is. Vorig jaar draaide het Hof het schrappen van de kersttoeslag voor ambtenaren terug , wat de regering dwong snel andere bezuinigingen te zoeken. Voor 2014 moet de rechter opnieuw zijn oordeel vellen over de korting tot 12 procent op het salaris van ambtenaren die meer dan 675 euro per maand verdienen. Opmerkelijk genoeg was het president Cavaco Silva, partijgenoot van de premier, die de rechter afgelopen weekeinde vroeg ook de kortingen op de pensioenuitkeringen van ambtenaren tegen het licht te houden.

Als het Hof de betwiste voorstellen afwijst, is ongeveer eenderde van de geplande besparingen van de baan. De belofte aan Europa het begrotingstekort terug te dringen van 5,5 tot 4 procent komt dan in gevaar. De kans is groot dat de deze zomer ternauwernood gesuste ruzie in het kabinet vervolgens weer oplaait.

Portugal liet de afgelopen twee kwartalen een bescheiden groei zien. Dat zou een beetje lucht moeten geven aan de schatkist, die als gevolg van de recessie kampt met een tegenvallende belastingopbrengst.

Portugal werd gedwongen tot enorme bezuinigingen als tegenprestatie voor de 78 miljard euro aan steungelden van de EU, het Internationaal Monetair Fonds en de Europese Centrale Bank. Volgend jaar is cruciaal voor Portugal: het land zal weer op eigen benen moeten staan en zijn financiële behoeften op de kapitaalmarkt moeten kunnen dekken. Het alternatief is een tweede steunoperatie van Europa, met bezuinigingen. Dat laatste wees de regering op felle toon van de hand in een ingezonden brief in de Financial Times. Wel wordt onderstreept dat Portugal haast wil maken met de Bankenunie, zodat het land weer financiële ruimte krijgt om zijn schulden af te lossen.

De financiële markten lijken er niet gerust op; de rente op tienjarige staatsobligaties mag zijn gedaald, maar is met 6 procent nog altijd vrij hoog.

undefined

Meer over