Rechter: Defensie liet MIVD-agent Afghanistan in de steek

Zakenman Ibrahim A. is in Afghanistan door Defensie in de steek gelaten terwijl hij daar als agent voor de Militaire Inlichtingen en Veiligheidsdienst (MIVD) werkte. Dat heeft de rechtbank in Den Haag woensdag vastgesteld. Volgens de rechter heeft Defensie zijn zorgplicht geschonden tegenover A.

Exterieur Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst MIVD in Den Haag Beeld anp
Exterieur Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst MIVD in Den HaagBeeld anp

Defensie heeft ontkend dat de Nederlander A. als agent werd ingezet. Maar op basis van verklaringen van andere MIVD'ers concludeert de rechtbank dat A. in de praktijk wel degelijk als informant en agent heeft gewerkt.

Naar eigen zeggen hield A. zich bezig met het vergaren van inlichtingen en bemiddelde hij tussen Nederland en de Taliban. Ook verrichtte hij allerlei hand-en-spandiensten, zoals het regelen van valse stempels in paspoorten en zelfs wapens voor de Nederlanders.

Volgens A. was hij volop deze werkzaamheden aan het verrichten voor de Nederlandse militaire inlichtingendienst toen de operatie ineens werd stopgezet. Zo werd hij plotseling afgesneden en liep hij daardoor niet alleen groot gevaar, maar raakte hij naar eigen zeggen ook alles kwijt. In Afghanistan had hij onder meer een bouwbedrijf opgezet.

Toch nog hardop: A. was geheim agent

Twee oud-MIVD'ers verklaarden begin dit jaar onder ede dat Ibrahim A. in Afghanistan werd ingezet als geheim agent. Daar ging acht jaar strijd aan vooraf (+).

Bedreigingen

De rechtbank stelt dat de MIVD de relatie met zakenman A. in 2007 heeft beëindigd zonder de daarvoor vereiste zorgvuldigheid in acht te nemen. Die zorgvuldigheid is nodig om zoveel mogelijk te voorkomen dat het netwerk van de informant of agent zich tegen hem keert.

Ibrahim A. werd in 2009 door zijn netwerken in Afghanistan bedreigd. Nadat hij ontsnapt aan een ontvoering, ontvlucht hij Kabul. In 2009 klopt hij ontredderd aan bij Defensie. Zijn bedrijf is naar de knoppen, hij is blut en de Taliban kennen zijn identiteit. De rechtbank moet nog bepalen of deze bedreigingen en zijn vertrek uit Afghanistan komen doordat Defensie zijn zorgplicht heeft geschonden. De rechters hebben A. gevraagd om een schatting te geven van de schade.

De zaak van Ibrahim A. is geruchtmakend. Hij trad onder meer naar buiten op televisie. Ook publiceerde hij een geluidsopname waarop te horen was dat de directeur juridische zaken van Defensie hem 500 duizend euro aanbood, om te voorkomen dat A. verder de publiciteit zou zoeken.

Dit jaar zijn ook de doorgaans in het geheim opererende medewerkers door de rechtbank gehoord over A. in Afghanistan. Oud-MIVD-directeur Pieter Cobelens zei dat hij zelf niets over 'agent' A. wist. Maar het voormalige hoofd operaties in Afghanistan verklaarde dat hij A. wel degelijk 'runde' als agent.

Meer over