Recessie domineert verkiezingsstrijd

‘The economy, stupid’. In de campagne van 2008 is opnieuw de beroemde strijdkreet van toepassing die strateeg James Carville destijds aan de muur hing in het hoofdkwartier van kandidaat Bill Clinton....

Van onze correspondent Philippe Remarque

Over de Irak-oorlog en de ziektekosten gaat het nauwelijks meer. De Amerikaanse kiezers vertellen opiniepeilers dat ze het meest bezorgd zijn over de economie. De kredietcrisis op de huizenmarkt houdt aan, de werkloosheid neemt toe en de Amerikanen consumeren zuinigjes. Steeds meer economen spreken van een recessie en zelfs president Bush en Ben Bernanke van de Federal Reserve Board tonen hun bezorgdheid.

Flexibele marketingexperts als de presidentskandidaten zijn, hebben ze hun boodschap onmiddellijk aan het slechte weer aangepast. Vrijdag presenteerde Hillary Clinton een groot economisch noodpakket ter waarde van 70 miljard dollar, voornamelijk hulp aan huishoudens met lagere inkomens bij het betalen van hun hypotheek en stookkosten.

In de hele campagne legt Clinton de nadruk op praktische maatregelen voor de middenklasse, een gebied waarop ze meer vertrouwen inboezemt dan haar idealistische rivaal Barack Obama. Maar die spreekt sinds zijn nederlaag in New Hampshire vorige week opeens ook veel over de financiële problemen van de middenklasse.

Twee dagen na Clinton presenteerde Obama zondag zijn eigen noodpakket, met 75 miljard net iets omvangrijker. Ook bij Obama krijgen de lage inkomens en slachtoffers van de hypotheekcrisis lastenverlichting.

Intussen spreken de Republikeinse kandidaten veel over economische zorgen in Michigan, waar dinsdag hun volgende voorverkiezing plaatsvindt. Michigan is er door de crisis in de auto-industrie al jaren slechter aan toe dan de rest van de VS.

John McCain, die prat gaat op zijn eerlijkheid, vertelt de kiezers dat die banen niet meer terugkomen en belooft scholing te stimuleren. Maar Mitt Romney, de rijke zakenmankandidaat, noemt dat defaitistisch. Hij belooft als president voor iedere industriebaan in Michigan te vechten. ‘Michigan gaat door een tien jaar durende recessie en Washington zegt zich daarvan bewust te zijn, maar legt plichten op in plaats van te helpen’, zei Romney in autostad Detroit. In zijn maatregelenpakket voor Michigan krijgen bedrijven lastenverlichting en subsidies voor nieuwe technologie, worden regels geschrapt en investeert de overheid in infrastructuur.

Al deze daadkracht komt uiteraard neer op droogzwemmen. De kandidaten zijn immers nog geen president. Hun noodplannen zijn slechts exercities op papier. Belangrijker voor het dagelijks leven van de kiezers is of president Bush en het huidige Congres het eens kunnen worden over een pakket stimuleringsmaatregelen. En economen betwijfelen zelfs het effect daarvan in een grote en gecompliceerde economie als de Amerikaanse.

Als het 20 januari 2009 is, de dag dat één van de kandidaten voor het eerst achter het bureau in de Oval Office zit, staat de economie er alweer anders voor, misschien wel beter.

Maar voor de verkiezingsstrijd maakt dat niet uit, wist James Carville. De Amerikaanse economie klom tijdens de campagne van 1992 alweer uit de recessie. Maar kandidaat Bill Clinton wist de somberheid nog uit te buiten, concentreerde zich op de noden van de middenklasse en verjoeg George Bush sr. uit het Witte Huis.

Meer over