Rebellenclub bij Schröder op de biechtstoel

De schijnwerpers die 's nachts de gehavende Gedächtniskirche in een bleek licht zetten, staan al op het punt van doven als enkele honderden meters verderop voor het hotel Intercontinental de zilvergrijze Audi's verschijnen....

Vrijwel op de minuut af heeft de Duitse bondskanselier Gerhard Schröder als voorzitter van de Europese Unie twintig uur aaneen gegoocheld met cijfers. Tabellen, percentages, compromisvoorstellen, wijzigingen op het compromis; het moet de regeringsleiders van de EU aan de immense ovalen tafel af en toe ook hebben geduizeld. Zijn dit nog wel de hervormingen die we wilden?

Bij het eerste licht van de ochtendschemer ligt Spanje nog dwars. Schröder lijkt uitgepraat. Het zou achteraf het spannendste moment tijdens de marathonzitting zijn. Maar nog voor de Audi's in beweging komen om de bewindslieden op te pikken, galmt het woord al door de lobby: 'Einigung! Wir haben ein Einigung.'

Het is geen euforische Schröder die kort na half zeven zijn opwachting maakt in de bioscoopzaal van Zoo Palast. Vermoeidheid tekent zijn gelaat. Zeker, Europa heeft daadkracht getoond. Maar met het paaien van alle lidstaten zijn ook wat idealen gesneuveld, moet hij bekennen.

Het ware gevecht om de lastenverdeling in de Unie begon donderdagmiddag. Iedereen houdt dan al rekening met een slijtageslag tot diep in de nacht. Uitputting geldt vanaf nu als vergaderstrategie. De top mág niet mislukken. Zeker niet nu Europa van de ene crisis naar de andere struikelt.

Buiten krijsen de bavianen van de Berliner Zoo. In zaal Bellevue van het hotel nemen de leden van de rebellenclub beurtelings plaats bij der Kanzler op de lederen sofa. De biechtstoel, zoals het heet in politiek jargon, om in onderonsjes plooien glad te strijken. Jacques Chirac meldt zich. Tony Blair volgt. Later komt Wim Kok.

Schröder is de hele tijd hyperactief. Het biechtstoelgesprek met Aznar duurt slechts acht minuten. De voorstellen zijn voor de Spaanse premier niet acceptabel. 'Dan kan ik niet met u praten,' zou Schröder gezegd hebben. En weg was hij.

Maar ook in de gang waarop alle delegatiekamers uitmondden gonst het. Diplomaten wisselen gegevens uit. Rekenen. Vergelijken. Waar is wat te winnen? Het is kwartetten met tientallen miljarden. Is minder steun aan de arme regio's acceptabel? Kunnen jullie instemmen met minder lage landbouwprijzen?

In de lobby voor de biechtkamer houdt Wim Kok niet op met zijn speurtocht naar coalities. Zijn collega's doen hetzelfde. De Franse delegatie valt het meest op. Chirac aan kop, premier Jospin in het kielzog en daarachter schrijdt steevast een legerofficier met een houten koffertje in de armen. Daarin schuilt, gniffelen diplomaten, zeker de bedieningsknop voor de atoombom.

's Avonds laat lekt het resultaat van de biechtgang uit. Eindelijk ligt er iets tastbaars. Er wordt gerekend. Prangende vraag: haalt Nederland de 1,3 miljard, de door het kabinet beoogde bezuiniging op de EU-uitgaven? Niemand weet het zeker. Het is dolen tussen de cijfers.

In een nis klitten leden van de Nederlandse delegatie bij elkaar. De gezichten staan op tevreden. Er zijn tegemoetkomingen aan de verlangens. Maar vooral niet de vreugde etaleren, lijkt het devies. Niet de lidstaten provoceren die kariger zijn bedeeld. Spanje vindt het niks, Chirac moppert, zelfs de Finnen sippen. Een Nederlandse ambtenaar die wel wat woorden wil wisselen wordt midden in een zin weggetrokken door een woordvoerder.

Als het eind in zicht is, sputtert opeens de Deense premier Rasmussen tegen. Hij houdt een betoog van twintig minuten over de melk. Maar Chirac zegt dat er geen komma meer veranderd kan worden. Rasmussen eist vervolgens dat er een verklaring wordt opgenomen. Chirac weigert, maar Schröder zwicht. Dan geeft Chirac het op: 'Si monsieur le Président le veux ...' Europa lééft.

Meer over