Rapport: politie faalde tijdens Groningse rellen

Het niet tijdig optreden van de politie bij de eindejaarsrellen in de Groningse Oosterparkwijk heeft bijgedragen tot de ernst van de ongeregeldheden....

Van onze verslaggever

GRONINGEN

Dit concludeert de vakgroep strafrecht en criminologie van de Rijksuniversiteit Groningen in een onderzoek naar de rellen, die zowel nationaal als internationaal de aandacht trokken. Het onderzoek bracht ook tekortkomingen aan het licht in de aansturing van de politie door de lokale gezagsdriehoek, en in de bestuurlijke aansturing van gemeentelijke diensten en gesubsidieerde instellingen op wijkniveau.

Het falend politieoptreden in de nacht van 30 op 31 december vorig jaar, leidde tot het ontslag van zowel de burgemeester/korpsbeheerder als van de korpschef van politie. Het was mede de oorzaak van een gezagscrisis in Groningen. De politie besloot die nacht op afstand te blijven terwijl enkele woningen werden geplunderd, brand werd gesticht en vernielingen werden aangericht door een groep jongeren.

Ofschoon het dinsdag gepresenteerde rapport Verhaal Halen geen oordeel velt over het optreden van de politie en van de toenmalige korpsbeheerder H. Ouwerkerk, inmiddels burgemeester van Almere, blijkt er wel uit dat de politie de situatie verkeerd heeft ingeschat.

Vooral van de dreiging die van de relschoppers uit ging is een overdreven voorstelling gegeven. Zo waren de rellen niet vooraf georganiseerd, is van de vermeende aanwezigheid van vuurwapens niets gebleken en liepen ook geen grote aantallen jongens met bivakmutsen rond. In totaal was een groep van 20 tot 25 jongeren bij de ongeregeldheden betrokken. Dat is ruim de helft van een permanent aanwezige dadergroep in de wijk, in leeftijd variërend van 13 jaar tot bijna 30. Daarvan vormen elf 'oudere' jongeren de harde kern.

Vergeleken met andere wijken in Groningen is de Oosterparkwijk volgens de onderzoekers geen extreem problematische wijk. Wel kent de wijk speciale problemen op het gebied van jeugd en veiligheid, zoals de hoge jeugdwerkloosheid en het grote aantal geweldszaken van jongeren over een langere periode. Specifiek voor de wijk zijn voorts de aanwezigheid van het stadion van FC Groningen en het jongerencentrum JOP, die beide een zuigende werking hebben op sensatie zoekende jeugd van buiten de Oosterparkwijk.

De jaarwisseling verloopt in de Oosterparkwijk doorgaans onrustig en gaat vaak gepaard met vernielingen. Dat het in 1997 ontaardde in een 'grimmig conflict' had twee oorzaken. De openlijke oproep van het SP-Statenlid S. Lammerts aan de politie om jongeren op te pakken was aanleiding voor de groep om 'verhaal' te halen. Bovendien was er sprake van een houding van weerspannigheid in verband met het optreden van de politie rond de begrafenis van een door een misdrijf omgekomen Oosterparker. 'Onder een deel van de jongeren blijkt sprake te zijn van gevoelens van wrok en zelfs haat jegens de politie', aldus het rapport.

Tussen de instellingen die in de wijk werkzaam zijn en de beleidsmakers, gaapt een informatiegat. Bovendien bestonden in de driehoek tussen gemeentebestuur, politie en justitie in Groningen, fundamentele verschillen van opvatting over de regie en het te voeren beleid. Het rapport pleit dan ook voor verbetering van die driehoek.

Meer over