RADIOSTILTE ?

Met een 'radiostilte' over een mogelijk huwelijk tussen prins Willem-Alexander en Máxima Zorreguieta wil premier Kok het publieke debat over de zaak ontmoedigen....

Minister-president Kok woensdag tegen de pers: 'Ik heb met de prins afgesproken, hoezeer u dat misschien allemaal jammer vindt, dat de radiostilte weer is hernomen over dit onderwerp.'

Carl Rohde, communicatiewetenschapper aan de Universiteit Utrecht: 'Het helpt best om tegen de getergde prins - met alle respect voor de lastige situatie waarin hij verkeert - te zeggen dat hij zijn mond moet houden. Als je de commotie wil temperen, moet je allereerst die ene onhandige onruststoker aanpakken. Het nadeel daarvan is dat het extra spannend wordt zodra de prins weer iets gaat zeggen.'

Huub Evers, docent ethiek aan de Hogeschool Journalistiek in Tilburg: 'Ik snap wel dat Kok een radiostilte wil, maar het werkt niet. Hij kan niet een hele politieke discussie stilleggen. Kok bedoelt waarschijnlijk: mij zul je voorlopig niet meer over deze kwestie horen. Hij wil alles doen om de regie in handen te houden. Dat is een hachelijke zaak, want het kan hem elk moment ontglippen. Er doen zich steeds nieuwe ontwikkelingen voor. De pers zit niet stil. De term radiostilte wordt vooral gebruikt tijdens noodsituaties, zoals kapingen en ontvoeringen. Dan zijn er andere belangen, want er staan mensenlevens op het spel. De pers legt zichzelf in dergelijke gevallen soms vrijwillig het zwijgen op, in het belang van een hoger doel dan de persvrijheid. Maar dan is er sprake van een wederzijdse overeenkomst. De uitspraak van Kok is in wezen een dictaat.'

CAMU in de Volkskrant van gisteren: 'De radiostilte komt dus van één kant, want de media kun je natuurlijk niet meer voorschrijven zich van berichtgeving te onthouden. De zaak Hofmans was één keer en nooit meer. Of vergis ik me?'

Ron Abram, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Journalistiek: 'Die stilte werkt ongetwijfeld bij Kok en wellicht bij Willem-Alexander en dan houdt het op. Dat werkt niet bij journalisten en ook niet bij bepaalde kamerleden, zoals Noorman-Den Uyl, Van Walsem en Rosenmöller, die het niet kunnen laten om commentaar te geven. En dat is voor ons alleen maar prettig. Het is wel komisch dat bijna een hele Kamer wacht tot Kok zegt dat ze mogen spreken. De journalisten doen het prima. Goed dat ze die prangende vragen hebben gesteld waarop Willem-Alexander tot ieders verbazing is ingegaan.'

Anne Geelhof, de politiewoordvoerder die tijdens de ontvoeringszaak van Gerrit-Jan Heijn een radiostilte afkondigde: 'Toen Heijn in september 1987 was ontvoerd, stelden we een informatiestop in. We wilden de onderhandelingen tussen de familie en de dader niet verstoren. Dan is er maar één belang, het slachtoffer zo snel mogelijk terugvinden. Ik vind het ontzettend overdreven dat Kok zo publiekelijk een radiostilte afroept. Op z'n Rotterdams gezegd zijn ze toch een beetje afgezeken. Ik zou gewoon een belletje doen met de majesteit en zeggen dat nog meer uitspraken doen onverstandig is. Dit focust de aandacht van pers en publiek alleen maar.'

NRC Handelsblad van donderdag 8 maart: 'Als Willem-Alexander na tienen de lobby van zijn hotel betreedt, staat zijn gezicht enigszins verbeten. De pers wordt door zijn gevolg ondubbelzinnig duidelijk gemaakt dat vragen uit den boze zijn. De ''radiostilte'' is hersteld, zoals Kok ook heeft verklaard. (. . .) Lastige vragen worden niet meer gesteld.'

Guido den Aantrekker, redacteur van Story: 'Het is een stukje eigenbescherming van de pers om niet te veel te forceren. De RVD doet normaal erg zijn best om het iedereen naar de zin te maken. Als je in Verweggistan bij elkaar zit, drink je 's avonds met die jongens een biertje. Dan hoor je weleens iets. In ruil daarvoor ben je dan bij de volgende bijeenkomst even wat minder lastig. Er kan ons natuurlijk niet genoeg commotie zijn, maar ik kan me voorstellen dat ze de discussie proberen te dempen. En reken maar dat ze intussen zitten te denken hoe ze haar vader zullen presenteren. Want hij komt, dat staat voor mij vast.'

Leen Bal, Volkskrant-lezer uit Rotterdam: 'Ik ben het wel eens met Kok dat het geouwehoer over moet zijn. Het is toch van een roddelbladenniveau dat iedereen zich met de zaak loopt te bemoeien. Van een aantal journalisten die spitwerk verrichten heb ik geen hoge pet op, hooguit als ze echt iets blootleggen.

Kijk nou naar zo'n voormalig journalist Ton Elias, die vroeger mensen het bloed onder de nagels vandaan haalde met zijn goede vragen. Nu is hij ergens voorlichter en zegt hij opeens: waar maken jullie je druk om met die Zorreguieta. De waarheid over Zorreguieta wordt later toch in een schil verpakt, als de prins zijn plannen doorzet. Het is goed dat de aanloop niet te lang duurt en dat het straks op de standpunten aankomt.'

Hans Lammers, Volkskrant-lezer uit Denekamp: 'Veel grip heeft Kok al niet meer op de situatie. Je ziet dat de pers rechtstreekse contacten heeft, zoals Nova deze week vader Zorreguieta aan de lijn had. Met zo'n stilte komt Kok voortdurend te laat. Hij moet steeds reageren en proberen recht te breien en af te zwakken. Hij zou alles voor moeten zijn en het debat moeten beginnen over wat die vader heeft uitgevreten.'

Meer over