Radicale activist keer zich af van 'softe' milieulobby

Het Earth Liberation Front (ELF) dat donderdag de bomaanslag van 16 april op het BASF-kantoor in Arnhem opeiste, is geen onbekende....

MAC VAN DINTHER

Van onze verslaggever

Mac van Dinther

ARNHEM

De naam en de ideeën van de groep zijn komen overwaaien uit Groot-Brittannië, waar een actiegroep met dezelfde naam al enige tijd radicale milieu-acties voert tegen bedrijven en instellingen die volgens de actievoerders het milieu schade toebrengen.

Het Britse ELF komt voort uit Earth First, een beweging die onder andere actief is in het verzet tegen de aanleg van een nieuwe autosnelweg in Oost-Londen. In 1992 splitste het ELF zich af als radicale tak.

Het Nederlandse actieblad NN (de voorloper van Ravage) had in september 1993 een interview met een van de oprichters van het Britse ELF, Faradawn. De Brit noemt het ELF hierin een revolutionaire groep die strijdt voor radicale verandering.

'Dit is onze laatste kans om de aarde te redden. We staan aan de rand van de afgrond. We moeten harder vechten om onze doelen te bereiken. We moeten compromisloos zijn.' Het ELF richt zich niet alleen op het milieu, maar strijdt voor een 'totale verandering van het systeem'.

De Brit uit in het vraaggesprek kritiek op de gevestigde milieubewegingen die ingekapseld zouden zijn. Hij of zij zegt zich meer verwant te voelen met de kraakbeweging in Nederland en Duitsland, anarchisten en het Animal Liberation Front (ALF), dat onder andere actie voerde tegen het transport van kistkalveren.

Met vernielingen en sabotage-acties wil het ELF mensen in beweging zetten. 'We willen de lont in het kruitvat zijn.' Faradawn sluit gebruik van geweld niet uit. 'Geweldloos zijn, is een beginsel, maar uiteindelijk zijn we niet gek. We verdedigen onszelf als dat nodig is.'

Faradawn kwam in 1993 naar Nederland om de eerste Nederlandse Earth Night te promoten, een actieweek die twee keer per jaar plaatsvindt, meestal in oktober en april. De oproep vond weerklank bij Nederlandse activisten.

Tijdens de eerste Nederlandse Earth Night in november 1993 werd bij een autobedrijf in Voorschoten de banden van 69 auto's lekgestoken. Twintig auto's in Leiden ondergingen hetzelfde lot. De auto's waren onklaar gemaakt, zodat ze enige tijd het milieu niet zouden belasten, aldus een persverklaring. In dezelfde week zaagde het Dierenbevrijdingsfront de poten van hoogzits voor jagers door op de Veluwe.

Tijdens de tweede actieweek in april 1994 werden in Nijmegen en Middelharnis leuzen geklad op vleeswagens, slagerijen en garages. Bij reisbureaus in Leiden werden posters geplakt met de tekst 'Wegens milieuramp alle vluchten afgelast.'

Tijdens de Earth Night van oktober 1995 werden bij een autobedrijf in De Bilt de banden doorgestoken van vijfhonderd dure Amerikaanse auto's. In dezelfde nacht gooiden onbekenden een brandbom naar binnen bij een filiaal van de bank Credit Lyonnais in Nijmegen.

Activisten van het ELF zijn actief in verschillende Europese landen. Onduidelijk is in hoeverre zij contacten met elkaar hebben. Er is geen sprake van een organisatie, maar van groepjes individuen die los van elkaar opereren. In de Earth Night duiken ook andere namen op zoals het Right Animal Treatment (RAT) en het ALN.

De actievoerders lijken zich niet thuis te voelen in de gevestigde milieugroeperingen die te soft gevonden worden. De Vereniging Mileudefensie, die onlangs nog een blokkade van een landingsbaan bij Schiphol op touw zette, zegt de radicale activisten niet te kennen. 'Wij zijn geweldloos, dat weet iedereen. De echte radicalen komen niet bij ons.'

G. Deckers van het uit de VS overgekomen Peta (People for Ethical Treatment of Animals), een organisatie die de confrontatie niet schuwt, is niet verbaasd dat actievoerders naar hardere middelen grijpen. 'De grote clubs zijn lobbyclubs geworden. Activisten voelen zich daarin niet thuis.' Peta voerde onder andere actie tegen het transport van kalveren.

Opvallend is dat het ELF tot nog toe altijd persverklaringen heeft verspreid na acties. Bij de aanslagen in Arnhem bleven die achterwege, tot de brief aan het blad Ravage arriveerde. De brief bevat alleen de tekst: 'Arnhem. De vervuiler betaalt. Ook oude rekeningen. 17 okt. 4.5.V4.'

Het eerste deel kan betrekking hebben op een voorval in 1989 toen BASF illegaal bentazon loosde op de Rijn waardoor drinkwaterbedrijven in Nederland de waterinname enige tijd moesten staken. De datum 17 okt. kan slaan op de mislukte bomaanslag van 17 oktober op het kantoor van Credit Lyonnais in Arhem. Over de bom op de Banque Paribas op 3 januari wordt niet gerept. Wat '4.5.V4' betekent is onduidelijk.

De Arhemse politie neemt de verklaring van het front veel serieuzer dan de groep ANGST en 'Bendelion of Dendelion', die eerder ook al aanslagen opeisten. 'Dit is een nieuwe invalshoek in het onderzoek.'

De redactie van Ravage heeft haar twijfels. Dat er na de drie aanslagen die allemaal rond elf uur 's avonds werden gepleegd geen persverklaringen werden verspreid, geeft volgens het blad aan dat de daders geen boodschap hebben aan de media.

Meer over