ReportageDe horecahelpdesk

Radeloze ondernemers bellen horecahelpdesk. ‘Mensen zien hun toekomst kapot gaan’

Opnieuw gaan bij Koninklijke Horeca Nederland (KHN) de alarmbellen af nu perspectief op heropening voor de horeca uitblijft. De branchevereniging vraagt van de overheid extra steun om te voorkomen dat 50 procent van de sector failliet gaat. 

Karin Goosens (rechts) en Simone van Laar van Koninklijke Horeca Nederland in Woerden worden platgebeld door ondernemers die goede raad willen of hun hart willen luchten.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

De meest gehoorde klacht bij de helpdesk op het hoofdkantoor in Woerden? ‘De financiële compensatie is onvoldoende en komt te laat’, aldus Karin Goosens, coördinator van het service- en adviesteam.

De horecaondernemers hebben de bodem van de put bereikt nu hun zaken vanwege het coronavirus wederom gesloten zijn. ‘Er zit inmiddels 3,5- tot 4 miljard eigen geld in de bedrijven’, zegt Simone van Laar, regiomanager Midden-Nederland voor KHN. ‘De faillissementen blijven nog uit, omdat iedereen zijn laatste centen en zelfs het pensioengeld in zijn café of restaurant stopt.’

De emoties lopen hoog op in de horecasector, de medewerkers van de KHN-helpdesk worden met agressie geconfronteerd. ‘De sfeer is soms grimmig’, zegt Goosens. ‘Mensen willen hun gal spuwen en reageren hun onvrede op ons af. Ik werd laatst drie keer achter elkaar aangesproken op een toon waarvan de honden geen brood lusten. Je voelt de stress bij die ondernemers. Ergens trekken we een grens. Je mag alles zeggen, maar ga niet schelden.’

De helpdesk krijgt zelfs ondernemers aan de lijn die aan zelfmoord denken. Omdat ze hun cliënten slechts op afstand kunnen bijstaan, zijn de medewerkers speciaal getraind op signalen van mensen die het leven niet meer zien zitten. Goosens heeft voor radeloze ondernemers al een paar keer het noodnummer 113 voor zelfmoordpreventie gebeld.

Extra nazorg

‘Het zijn er niet tien per week. Maar ik heb al een paar keer zo’n heftig gesprek gevoerd. Laatst zei iemand: ik rij wel tegen een boom, dan heeft mijn vrouw tenminste de levensverzekering nog. Zeker bij de starters die geen aanspraak kunnen maken op de NOW-regeling treffen we mensen die niet meer weten wat ze moeten doen. Ze zien hun toekomst kapot gaan. We geven zeker die groep extra nazorg.’

Normaal krijgt de helpdesk honderd vragen per dag te verwerken, in coronatijd zijn het er zeker na persconferenties van de overheid zo’n duizend. Goosens: ‘Toen de horeca bij de eerste lockdown binnen een half uur moest sluiten, ontploften hier de telefoons. Het was echt krankzinnig. Nu proef ik soms gelatenheid.’

Van Laar kan er de klok op gelijk zetten bij de persconferenties van premier Rutte en minister De Jonge. ‘Dan stromen de berichten vanaf twee minuten over zeven binnen op WhatsApp.’

Eenduidige adviezen zijn nauwelijks mogelijk. Goosens moet in coronatijd vooral de ‘glazen-bolvragen’ beantwoorden. ‘Wanneer gaan we weer open, wat moet ik nu doen? Wat doen we straks met mondkapjes en spatschermen? Niemand weet het. Wij schetsen diverse scenario’s om te overleven. En uiteindelijk ligt het risico toch bij de ondernemer zelf, hoe hard het ook klinkt. We willen meerdere kanten belichten, zodat ze gemakkelijker een keuze kunnen maken.’

Ondernemers dreigen tevens te worden gewurgd in een lappendeken van steunmaatregelen. Staccato vertaalt Goosens de voornaamste klachten. Moeten eigenaren het derde steunpakket (NOW 3) aanvragen, terwijl de correctie op de eerste uitkering nog moet komen?

De betalingen verlopen niet vlot, vooral niet de TVL (Tegemoetkoming Vaste Lasten). Voor andere compensaties is het loket in Den Haag nog niet geopend. Voor januari krijgen de ondernemers geen geld. Goosens: ‘En dus moeten ze voorschieten, want het personeel en de huur moeten wel worden betaald.’

Winterslaap

Hoe aantrekkelijk is de nieuwe time-out-regeling, waardoor ondernemers hun bedrijf in een ‘winterslaap’ brengen en na de coronacrisis weer open gaan? Van Laar: ‘Het is een uitkomst voor bedrijven die al maanden dicht zijn.’ 

Goosens: ‘Maar wanneer komt die regeling er? Wat houdt de winterslaap in? De ondernemers zijn gebaat bij duidelijkheid. Het is zo vaag. Ook hier geldt: eigenaren moeten het zich wel kunnen permitteren. Er bestaan meerdere regelingen op papier, maar ze leiden nog niet tot verlichting. Zolang de ondernemers geen geld ontvangen, zullen ze geneigd zijn hun personeel te ontslaan. De buffer is weg tijdens de tweede lockdown. We zien een enorme aanvraag in adviezen over ontslagroutes, terwijl het personeel ook je kapitaal is.’

De steunpakketten werken indirect ook remmend, aldus Goosens. ‘Huurders zeggen tegen ondernemers: je krijgt toch een regeling? Dan geef ik je geen korting op de huur. En zelfs bij uitstel kunnen de eigenaars vanwege een gebrek aan inkomsten niet de huur voldoen. Ook payrollbedrijven die geen NOW ontvangen, sturen hun facturen; zo stapelt het zich op. Van Laar: ‘Leveranciers waren bij de eerste lockdown nog coulant, maar nu komen ook zij in zwaar weer.’

De horecabazen moeten opboksen tegen het beeld dat zij in de zomer alles hebben goedgemaakt. Van Laar: ‘Dat is natuurlijk niet zo, want ze hebben tijdens de eerste lockdown al flink ingeteerd en betalingsregelingen getroffen. De loonbelasting wordt nu opgeschort tot juni 2022, maar de horeca heeft meer tijd nodig om de achterstallige rekeningen weg te werken.’

Onzichtbaar leed

Er is ook veel onzichtbaar leed in de sector, stelt Goosens. ‘Nu worden bedrijven verkocht, nadat ondernemers hun hele pensioen erin hebben gestopt. Zo houden ze er niets aan over.’

De helpdesk worstelt met duivelse dilemma’s, zolang de stip aan de horizon ontbreekt. ‘Dat is het meest frustrerende van deze lockdown’, zegt Van Laar. ‘Het gevoel overheerst dat politiek Den Haag nogal gemakkelijk over de zorgen van de horecaondernemers heen stapt. Ondernemers sturen me dagelijks foto’s van de Ikea, de Efteling of overvolle tuincentra. Waarom zijn zij wel open en wij niet? Het gebrek aan duidelijkheid is killing.’  

Meer over