Nieuws

Raad van State zet voor twee locaties streep door bouw windmolens

De Raad van State heeft bepaald dat er voorlopig geen windturbines mogen worden gebouwd in Houten en Oss. De hoogste bestuursrechter deed daar woensdag twee verschillende uitspraken over. Andere projecten dreigen ook stil te vallen.

Windturbines op windpark Wieringermeer.  Sinds juni moet er bij de aanbouw van nieuwe windmolens ook gelet worden op milieunormen. Beeld ANP
Windturbines op windpark Wieringermeer. Sinds juni moet er bij de aanbouw van nieuwe windmolens ook gelet worden op milieunormen.Beeld ANP

In beide plaatsen had de gemeente een vergunning verleend voor vier windmolens. Maar de reden waarom bezwaarmakers gelijk krijgen van de Raad van State verschilt per gemeente.

In het Utrechtse Houten had het gemeentebestuur bij de beoordeling van de vergunningsaanvraag gebruikgemaakt van de landelijke normen. Maar dat mag niet meer sinds 30 juni. Toen bepaalde de Raad van State in een uitspraak dat de overheid bij het opstellen van deze normen heeft nagelaten te analyseren wat het effect op het milieu is. Zonder een dergelijke milieueffectrapportage zijn de Nederlandse windmolennormen in strijd met het Europees recht.

De Raad van State verwees hiervoor naar een uitspraak van het Europees Hof van Justitie over een windmolenpark in België, waar volgens het Hof ook een milieubeoordeling had moeten plaatsvinden.

Landelijke normen

Zolang het kabinet geen extra onderzoek doet naar de milieueffecten mogen de landelijke normen, die onder meer bepalen hoeveel geluid een windmolen mag maken en hoeveel licht deze mag weerkaatsen, niet worden toegepast. Dat werpt een slagschaduw over de bouwplannen van veel windmolenparken, die nu vertraging oplopen.

De uitspraak van de Raad van State over Houten is ‘geen verrassing’, zegt Rik Harmsen van branchevereniging Nederlandse WindEnergie Associatie (NWEA). De eerdere uitspraak van 30 juni was een tegenslag voor de branche, maar de uitspraak op dinsdag is een logisch gevolg daarvan. De NWEA verwacht dat de komende periode meer projecten door de hoogste bestuursrechter op pauze worden gezet.

‘We zijn nog aan het inventariseren om hoeveel projecten het gaat’, zegt Harmsen. In totaal zijn er 20 à 30 projecten die nog in de vergunningsfase zitten of de aanloop ernaartoe. Daarvan schatten we dat er een aantal vergelijkbaar zijn met de situatie in Houten, maar we weten niet precies hoeveel.’

Anderhalf tot twee jaar

Zolang de landelijke normen in het juridisch luchtledige hangen, mogen gemeenten wel zelf milieunormen bepalen. Daarmee kunnen alsnog plannen voor windmolens worden gerealiseerd. Dat is precies wat de gemeente in Oss had gedaan, maar maakte daarbij alsnog een misser volgens de Raad van State.

Bij het opstellen van de eigen milieunormen verkeek de gemeente zich op provinciale regelgeving. De provincie Noord-Brabant eist namelijk een financiële garantie dat de windmolens na 25 jaar weer worden afgebroken. Dat was de gemeente vergeten op te nemen in het bestemmingsplan.

Het is volgens branchevereniging NWEA nu vooral zaak dat het kabinet werk maakt van de milieueffectrapportage, zodat de landelijke normen weer voldoen aan Europese maatstaven. Staatssecretaris Dilan Yeşilgöz van Economische Zaken schat dat hier anderhalf tot twee jaar voor nodig is, schreef ze begin deze maand in een brief aan de Kamer. In tussentijd ligt de bal niet meer bij de landelijke overheid maar bij de gemeente.

Voor de windmolens in Houten en Oss betekent de uitspraak dan ook uitstel en nog geen afstel. Beide gemeenten kunnen een nieuw plan maken dat wel voldoet aan de kritische toets van de Raad van State.

Meer over