nieuws

Raad van State: breng Miljoenennota in april al naar de Kamer, Troonrede op Prinsjesdag

De minister van Financiën moet de Miljoenennota al in het voorjaar aan de Tweede Kamer presenteren. Zo krijgt het parlement veel meer tijd om zich met de Rijksbegroting de bemoeien. Dat adviseert de Raad van State aan een nieuw kabinet.

Demissionair minister Wopke Hoekstra (CDA) presenteert het koffertje met de rijksbegroting en de miljoennenota.  Beeld ANP
Demissionair minister Wopke Hoekstra (CDA) presenteert het koffertje met de rijksbegroting en de miljoennenota.Beeld ANP

Prinsjesdag hangt aan elkaar van rituelen: de koetstoer door Den Haag, de Troonrede in de Ridderzaal en de hoedjes van Kamerleden en bewindslieden. Maar een van die tradities, het aanbieden van de miljoenennota in ‘het koffertje’ met Prinsjesdag moet verdwijnen. Althans, dat is het advies van de Raad van State (RvS) aan een nieuw te vormen kabinet.

In de Miljoenennota maakt het kabinet bekend hoe het de Rijksbegroting in het volgende kalenderjaar wil gaan verdelen. Op het moment dat de minister van Financiën het koffertje aan de Kamer aanbiedt, wordt de begroting al iets meer dan drie maanden later van kracht. Door de Miljoenennota rond april al aan te bieden kunnen de Eerste en Tweede Kamer meer invloed uitoefenen op de begroting, zo redeneert de RvS. Ze hebben daar dan immers meer tijd voor.

Achterkamertjes

In grote lijnen stelt een kabinet de begroting nu al in april vast. Maar tussen april en Prinsjesdag wordt er nog wat gesleuteld, als gevolg van actuele ontwikkelingen, maatschappelijke druk en de wil om gunstige koopkrachtplaatjes te presenteren. Die wijzigingen vinden vooral plaats na intern overleg tussen coalitiepartijen.

Het eerder aanbieden van de Miljoenennota gooit de muren van de achterkamertjes om en geeft het gehele parlement de mogelijkheid om in de openheid mee te denken. Dat versterkt volgens de RvS het budgetrecht van het parlement en dat kan bijdragen aan ‘meer dualistische verhoudingen’. De Eerste en Tweede Kamer komen ‘tijdiger aan de bal’, aldus de RvS in het advies.

Bijkomend voordeel: Nederland gaat op die manier gelijk op met de begrotingscyclus van de Europese Unie. Elk jaar stellen Europese lidstaten in april een plan op voor hun economische ontwikkelingen en een raming van de overheidsbegroting. Die raming zou dan samenvallen met de Miljoenennota.

Het loskoppelen van de Miljoenennota van Prinsjesdag zou volgens de RvS door een nieuw te vormen kabinet moeten worden uitgevoerd. Mocht het nieuwe kabinet het advies opvolgen, dan neemt het afscheid van eeuwenoude traditie. In 1906 werd de Miljoenennota voor het eerst op Prinsjesdag aan de Tweede Kamer overhandigd.

Meer over