QUAYLE BLIJFT EEN POTATOE

EEN ONNOZELE fout kan publieke figuren een levenlang blijven achtervolgen. Neem Dan Quayle. Toen deze Republikein vorige week meedeelde in 2000 graag president van de Verenigde Staten te worden, vertoonde het (RTL-)journaal onmiddellijk het fameuze fragment: de toenmalige vice-president verbetert een scholier die het woord potato..

correct spelt, door er een e aan te laten toevoegen.

Quayle heeft tot op de dag van vandaag last van deze uitglijder, waarmee zijn naam altijd geassocieerd zal worden. Zijn opponenten hebben er ook dankbaar gebruik van gemaakt. Toen hij in 1992 op de televisie moest debatteren met Al Gore en van plan was diens boek mee

te nemen voor een passend citaat, dreigde zijn tegenstander bijvoorbeeld een aardappel op het katheder te plaatsen. Hierna zagen de Republikeinen maar af van attributen.

De blunder van Quayle staat niet op zichzelf. Ooit stuurde hij een kerstkaart aan zijn relaties met daarop de wens dat zijn land the beakon (sic) of hope to the world zou bliijven. En in een briefje klaagde hij over zijn golfspel, dat lousey zou zijn geweest.

Zijn imago van stoethaspel dankt Quayle niet alleen aan dergelijke spelfouten, maar aan allerlei onnavolgbare of gewoonweg domme uitspraken. Na een bezoek aan Latijns-Amerika liet hij weten het te betreuren dat hij op school het vak Latijn verwaarloosd had, zodat hij nu niet met de plaatselijke bevolking kon converseren.

Erg leuk werd het ook altijd als hij inzag dat hij de mist was ingegaan en moeizaam probeerde een weg terug te vinden. Zo verraste hij ooit zijn toehoorders met de stelling dat de holocaust een gruwelijke periode vormde in de geschiedenis van Amerika. Om daaraan geschrokken toe te voegen: I mean in this century's history. But we all lived in this century. I didn't live in this century. Inderdaad: volstrekte wartaal.

Het aanwijzen van Quayle als tweede man was zonder meer een van de ongelukkigste beslissingen van George Bush. De senator uit Indiana leek met zijn aantrekkelijke uiterlijk vrouwelijke stemmen te kunnen winnen, maar bleek zo onhandig dat hij vooral kiezers afschrikte.

Terwijl het afgelopen jaar menigeen graag had gezien dat de leugenachtige schuinsmarcheerder in het Witte Huis plaats had gemaakt

voor zijn fatsoenlijke rechterhand, was ten tijde van Bush de vrees groot dat de president aan zijn inspanningen zou bezwijken en Quayle het roer moest overnemen.

Toch kraamt Quayle niet louter onzin uit. Hij heeft bijvoorbeeld herhaaldelijk stelling genomen tegen de juridisering van de Amerikaanse samenleving, die ervoor heeft gezorgd dat in zijn land 70

procent van alle advocaten ter wereld werkzaam zijn.

De aardigste bijdrage aan het publieke debat leverde de 44ste vice-president van de VS met zijn aanval op Murphy Brown. In deze populaire tv-comedy trad een bewust ongehuwde moeder op, die Quayle ertoe bracht de aandacht te vestigen op de onwenselijkheid van onvolledige gezinnen. Een vrouw die alleen haar kind wil opvoeden, is

geen geschikt rolmodel, vond hij.

De reacties waren voorspelbaar. In medialand was men erg verontwaardigd dat een politicus televisieprogramma's met zedelijke maatstaven durfde te beoordelen. En progressieven klaagden dat de Republikein zijn conservatieve moraal aan anderen wilde opdringen.

Maar als het goed is, draagt elke politicus een bepaalde moraal uit. En Quayle besefte dat het wereldbeeld van veel mensen sterk wordt beïnvloed door de personages die ze op televisie en in de bioscoop zien.

En Quayle, die in 1996 het boek The American Family zou publiceren, zag ook goed in dat gebroken gezinnen in de VS een groot probleem vormen. Een kind dat opgroeit bij een ongetrouwde moeder, zal eerder vervallen in armoede en misdaad dan een kind uit een normaal gezin, zo werd in 1993 nog eens aangetoond met behulp van veel feitenmateriaal in een essay in The Atlantic Monthly. De titel van het artikel van Barbara Dafoe Whitehead was goed gekozen: Dan Quayle was right.

Quayle vertegenwoordigt het conservatisme van middle America, van de doorsnee vaderlandslievende godvrezende Amerikaan. In tegenstelling tot iemand als Reagan heeft hij echter volstrekt niet het vermogen die typische combinatie van bekrompen en verstandige ideeën die de Republikeinse achterban koestert, op een aansprekende manier voor het

voetlicht te brengen.

Veel kans op het presidentschap, of zelfs de Republikeinse nominatie,

maakt Quayle dan ook niet. Wel zal zijn deelname aan de verkiezingsstrijd weer vreugdevolle momenten opleveren voor alle citatenliefhebbers, die op internet gretig Dan Quayle's Words of Wisdom verzamelen.

De hoofdpersoon zelf zal vermoedelijk geen bezwaar hebben tegen het aanleggen van dergelijke amusante verzamelingen. Want luidt een van de klassiekers onder zijn uitspraken niet: I stand by all the misstatements I've made?

Meer over