Quartet-lab *****

Nieuw strijkkwartet van Pieter Wispelwey met drie jeugdige sterren bedwelmt iedereen.

klassiek

Mozart, Beethoven, Britten Quartet-Lab. Eindhoven, Muziekgebouw, 18/9

Koppel Messi aan Ronaldo en Rooney en geef ze als captain Johan Cruijff. Zo ongeveer liggen de verhoudingen rond Quartet-Lab, een nieuw strijkkwartet dat met z'n eerste optredens iedereen bedwelmt. De Cruijff in kwestie heet Pieter Wispelwey. De cellist (51) jaagt al een half leven als solist de wereld over. Is dit alles, moet hij zich hebben afgevraagd. Met wie duik ik bijvoorbeeld in het reservoir aan meesterwerken voor strijkkwartet?

Wispelwey riep de hulp in van drie jeugdige sterren, onder wie Patricia Kopatchinskaya, het Moldavische vaatje buskruit op viool. Ook Pekka Kuusisto deed mee, de Fin die kan fiedelen als een jazzman. En als we nog nooit hadden gehoord van de altvioliste Lilli Maijala, dan is die lacune sinds woensdag in het Eindhovense Muziekgebouw gevuld.

Het bijzondere van deze vier dribbelaars is dat ze samen een team vormen. Sterker nog: met de komst van Quartet-Lab dreigt menig strijkkwartet te degraderen tot de eerloze regionen van het pleintjesvoetbal.

Het ziet er al meteen zo fris uit. De drie violisten staan losjes achter hun lessenaar. Wispelwey zit, maar op een houten schavot, zodat hij iedereen recht in de ogen kijkt. Voortdurend flitsen blikken heen en weer. Net als de strijkstokken trouwens. Al mitraillerend stuitert Wispelwey in een Mozartdivertimento van bil op bil.

Typerend is ook de aanpak van Beethovens opus 95, bijgenaamd 'quartetto serioso'. Veel strijkkwartetten trekken hier voor de zekerheid hun somberste gezicht. Quartet-Lab laat zich door zo'n titel niet intimideren. Ze houden de noten nog eens tegen het licht en kijk: daar stijgt een nieuw stuk op, een feest van fluit en ruis en gons.

Ook uit het Tweede strijkkwartet van Benjamin Britten kloppen ze het maandagochtendgrijs (al zou de componist hebben gefronst bij een balkaneske solo van Kopatchinskaya). Over gelijk inzetten, zuiver spelen en al die andere neurosen van ambitieuze strijkkwartetten halen ze intussen de schouders op. Wie het eens is over de essentie - muziek! - krijgt dat soort trivialiteiten kennelijk cadeau.

Hoe voorbeeldig de ego's zich voegen, bleek ook uit de toegift. Purcell, Fantasia Upon One Note: vier stel snaren droomden weg op het bleke, doorschijnende geluid van een 17de-eeuws gambaconsort.

Of het een lang leven beschoren is, hangt af van vier propvolle agenda's. En van de vraag hoe lang deze staafjes dynamiet het met elkaar volhouden voordat de boel spontaan ontploft.

undefined

Meer over