Column

PvdA zoekt Verlosser (m/v)

Bij de PvdA hebben ze onder alle stoelen en banken gekeken om te zien of er misschien een tegenkandidaat voor Hans Spekman was te vinden voor het voorzitterschap. Gisteren om tien uur was er niemand gevonden. Spekman mag het nog vier jaar proberen.

Hans Spekman mag het nog vier jaar proberen Beeld ANP
Hans Spekman mag het nog vier jaar proberenBeeld ANP

Hebben ze bij de linkse broeders van de SP eindelijk een echte democratische voorzittersverkiezing met twee gegadigden, zit de PvdA met een race met één deelnemer. De geringe belangstelling voor de functie is begrijpelijk; je moet politiek behoorlijk levensmoe zijn om de positie van Spekman te willen overnemen.

Er is kritiek op Spekman. De PvdA heeft onder zijn leiding drie verkiezingen verloren, de door hem beloofde verdubbeling van het ledental naar 110 duizend is helaas uitgelopen op een daling tot vijftigduizend en de partij zetelt nog steeds in een peperduur pand aan de Amsterdamse Herengracht, in plaats van in een omgebouwd buurthuis in een volksbuurt, dicht bij de laatste kiezers.

Je kunt Spekman moeilijk de verkiezingsnederlagen in de schoenen schuiven - hij is daarvoor in elk geval niet alleen verantwoordelijk. Dat hij de terugloop van het ledental niet heeft kunnen stoppen is ook niet zo verwonderlijk - die heeft meer te maken met de gestage neergang van een vermolmd partijpolitiek systeem. Dat Spekman nog steeds dagelijks naar de Herengracht moet, komt doordat hij het huurcontract niet goed had gelezen - slordig, maar toch niet meer dan een rimpeling in de eeuwigheid.

In werkelijkheid gaat het daar natuurlijk ook niet over. Bij de PvdA zijn ze bijna ten einde raad en onder zulke omstandigheden is de roep om een nieuwe leider niet ongebruikelijk. Diederik Samsom krijgt er straks ook mee te maken.

Van de nieuwe voorzitter werd in de vacature gevraagd leiding te geven aan een 'verbeterslag' en een 'vitaliseringsslag'. Van zulke termen zinkt de moed je natuurlijk meteen in de schoenen, mocht je al overwegen een gooi naar de positie te doen. Er spreekt ook behoorlijk wat wanhoop uit.

Spekman zei een tijdje geleden dat hij nog niet klaar was met zijn werk, een opmerking die je gezien de magere resultaten van zijn activiteiten gerust macaber mag noemen - maar zo bedoelde hij het natuurlijk niet. Een van zijn nieuwe doelstellingen was 'de mensen in de wijken de zeggenschap over hun leven teruggeven'. Beter kun je het probleem van de PvdA niet formuleren: ze weten bij die partij niet meer waartoe ze op aarde zijn en vluchten van de weeromstuit in het soort welzijnswerkersjargon dat op je ogen slaat.

Een belangrijk deel van de overgebleven leden van de PvdA (samen nog niet eens goed voor één Kamerzetel), schijnt een 'ruk naar links' te willen maken. Dat dat niet gebeurt, valt Spekman ook niet te verwijten. Er is in de hele PvdA vermoedelijk niemand te vinden die linkser is dan hij - als het aan Spekman ligt passeert de partij vandaag nog, luid De Internationale zingend, SP en GroenLinks ter linkerzijde.

Alleen zou dat wel leiden tot het opblazen van het kabinet en een positie in de marge met een zeteltje of twaalf, dus is dat nu even geen optie. Dijsselbloem, Asscher en Samsom staan trouwens ook niet te trappelen.

Bij de PvdA kijken ze verlangend naar de overkant van de Noordzee, naar Jeremy Corbyn, de JC van links Europa. Naar zo iemand snakken zij ook: een aanvoerder die de partij de weg uit de woestijn wijst, die niet heult met de liberalen en die de post weer wil nationaliseren. Daar zouden ze desnoods wel een paar jaar oppositie voor overhebben.

De PvdA zoekt een Verlosser (m/v), maar die zijn schaars.

Meer over