Pulserende diepzee-armband

Opvouwbare kandelaars die je zo uit de kast trekt, of een voor dieven niet te berijden fiets. Uitblinkers in Eindhovens product-design....

Van onze verslaggever Peter de Graaf

‘Soms mislukt het gieten. Dan worden de halfronde bollen tot eieren’, zegt Sandra Dijkstra (29), terwijl ze in een zijkamertje van haar rijtjeswoning in de wijk Woensel-West met een eenvoudige mal strakke theekopjes van klei giet. De kopjes worden onderdeel van ‘het thee-atelier’, dat het vrouwelijke vormgeverscollectief Rapunzel straks op de Dutch Design Week wil presenteren.

Op de tafel in de huiskamer staat haar recente ‘succesnummer’: een kandelaar met een klassieke uitstraling, bestaande uit zes platte delen van roestvrij staal die in elkaar geschoven kunnen worden. ‘Het is een soort opvouwbare kandelaar die je zo even uit de kast trekt en op tafel zet. Ik heb er dertig van laten maken door een bedrijfje. Ze zijn allemaal verkocht.’

Op een beurs in Milaan trok de kandelaar de aandacht van een handelaar in designartikelen, die hem in productie wil nemen. Als het goed is, moeten ze nog voor het eind van het jaar in de winkels liggen. ‘Ik hoop dat ze goed verkopen’, glimlacht Dijkstra, die de royalties krijgt.

De Eindhovense designers zitten niet alleen in fraaie bedrijfspanden, zoals het bekende VanBerloStudio’s. ‘Er zijn ook veel krabbelaars die thuis werken, op zolderkamertjes of in de keuken’, zegt directeur John Lippinkhof van het Design Platform Eindhoven, dat vier jaar geleden is opgericht om een goed klimaat te scheppen voor designers en de stad als brandpunt van design te promoten. Hij schat dat Eindhoven duizend tot 1500 designers telt.

Volgens sommigen is Eindhoven al de designstad van Nederland. Zover durft Lippinkhof niet te gaan. Ook Amsterdam telt nog mee. ‘Er zijn twee knooppunten van design. Amsterdam zit meer in de mode en multimedia, terwijl Eindhoven vooral uitblinkt in product-design.’

In het wereldje van ontwerpers staat de Brabantse plaats al langer op de kaart. De stad herbergt de prestigieuze Design Academy Eindhoven (DAE), die onlangs door het Britse designmagazine Icon een vijfde plaats kreeg toebedeeld op een wereldranglijst van meest bepalende personen, producten en instellingen (nummer 1 was Ikea).

DAE is gevestigd in de Witte Dame, een voormalige lampenfabriek van Philips in het hart van Eindhoven, die is omgetoverd tot een centrum van design en cultuur. In het monumentale gebouw zit ook Philips Design zelf.

Bij de receptie van de DAE staat een stoere zwart-oranje fiets tentoongesteld, waarvan het stuur kan worden losgekoppeld en gebruikt als beugelslot. Wie de fiets vernielt, houdt een onberijdbare fiets over. De Down Town-fiets was twee jaar geleden het afstudeerproject van Basten Leijh en door fietsenfabrikant Giant in productie genomen.

‘We hebben een bijzondere opleiding, die alle hoeken van het design verkent’, zegt directeur Liesbeth in ’t Hout, terwijl ze de lege studiehallen van de Design Academy laat zien – de studenten hebben nog vakantie.

Maar ook andere instituten maken Eindhoven volgens haar tot een volwassen designstad. ‘Er is hier alles. Van het unieke designproduct dat dicht tegen kunst aanzit tot het massale industriële design van Philips’, aldus In ’t Hout.

Aan de Technische Universiteit Eindhoven werken studenten op hun eigen manier aan design, waarbij functionaliteit de boventoon voert. Ze maken een ontwerp van een eenvoudig te bedienen digitale fotocamera, geheel zonder knoppen, of een pulserende armband voor diepzeeduikers.

Volgens Lippinkhof wordt het hoog tijd dat Eindhoven al die designactiviteiten meer uitdraagt en uitstalt voor het grote publiek, bijvoorbeeld in permanente expositiecontainers.

‘Design is overal om ons heen. Design heeft een positief imago en trekt creatieve mensen aan. Eindhoven moet een stad worden waar je als designer moet zijn geweest.’

Meer over