Puberseks en 3D brillen

Met Servische tienersseks en Poolse lompheid stelt de Tigerscompetitie niet teleur.

BOR BEEKMAN

'Waarom laat je de lelijke kant van Servië zien?' 'Waarom zoveel seks, dit is toch bijna pornografie?'

'Mag je deze film wel in Servië vertonen?'

Vragen die leven onder het Rotterdamse bioscooppubliek na afloop van de nachtelijke vertoning van Clip, het imponerende debuut van de Servische regisseur Maja Milos (1983). In haar speelfilm, die meedingt naar een Tiger-award op het IFFR, schikt het tienermeisje Jasna zich vol overgave naar de seksuele mores van haar generatie. Halfnaakt op bed zien we haar, zichzelf filmend met een mobieltje. Of in het schooltoilet waar ze geconcentreerd haar vriendje Djole afzuigt, die deze handeling vastlegt op zijn telefoon, met agressief onverschillige blik.

'Mijn film is niet bedoeld als ansichtkaart van mijn land', verduidelijkt Milos terwijl ze nerveus heen en weer hupt met de zaalgesprek-microfoon in haar hand. 'Ik beweer ook helemaal niet dat mijn personages representatief zijn voor heel Servië. Maar dit is wel een realistische film. Trouwens: ik denk dat wat ik toon zich overal afspeelt. Tieners zijn geobsedeerd door seks, dat is heel normaal.'

Een Nederlandse man in het publiek, type leraar, mompelt tegen zijn echtgenote: 'Klopt. Bij ons op school is het echt niet anders. Ze kijken gewoon porno tijdens de les, op hun telefoon'.

Hoofdrolspeelster Isidora Simijonovic, 14 jaar oud tijdens de opnames, is ook aanwezig bij het zaalgesprek. Of die het niet zwaar vond om al die seks na te spelen, vraagt iemand uit het publiek. 'Er werd bij de naaktopnames gebruikt gemaakt van een body double', sust de regisseur. En ja, vervolgt ze: haar debuut gaat binnenkort gewoon uit in de reguliere Servische bioscoop.

Clip reduceren tot een weergave van afstompende puberseks doet de film tekort. Milos toont een ontwrichte samenleving, vers uit de oorlog, met een gapende generatiekloof. Tussen de afbraakflats lijken voor tieners slechts twee identiteiten weggelegd: hork of hoer, al naar gelang je jongen of meisje bent. 'Het onvermogen je in te leven in de ander, wat tieners eigen is, dáárover gaat mijn film.'

De Tigercompetitie, bedoeld voor werk van beginnende filmmakers, trekt op het Rotterdamse festival traditiegetrouw veel publiek: ook volstrekt onbekende regisseurs kunnen hier rekenen op uitverkochte zalen. Soms is het oordeel hard, en verlaat het gros van de bezoekers zuchtend de zaal. Maar de lichting van 2012 bevat vooralsnog voldoende moois.

It Looks Pretty from a Distance werd na de première op zondag al direct getipt als kandidaat voor een van de drie Tiger-awards. Het Poolse kunstenaarsduo Wilhelm en Anka Sasnal (hij is bekend als abstract schilder) debuteerde in Rotterdam met een dialoogarm portret van een incestueuze dorpsgemeenschap in Polen. Bijna droogkomisch lomp gaat het er daar aan toe, op het platteland, waar het regieduo acteurs mengde met echte bewoners.

Minder geslaagd, maar vooraf aangekondigd als bijzondere primeur: de eerste 3D-film in de Tigercompetitie. Het diepte-effect voegt wel iets van mystiek toe aan de spirituele vertelling A Fish, van de Koreaan Park Hing-min, maar stuurde het publiek toch vooral met hoofdpijn de zaal uit. Gelukkig kon dat voor écht goede 3D bij Hugo terecht, de voor elf Oscars genomineerde blockbuster die op het festival een voorpremière beleeft. De film van veteraan Martin Scorsese, waarin de Franse filmpionier Méliès een van de hoofdpersonages is, prijkt vooralsnog bovenaan de lijst van publieksfavorieten, net boven het woudsprookje Les Géants van de Belg Bouli Lanners

Hoofdpijn en 3D gingen lange tijd samen, doceerde Serge Bromberg zaterdagavond in het Pathé-theater aan het Schouwburgplein. De vermaarde Franse filmarchivaris liet het publiek verschillende vooraf uitgedeelde brilletjes uitproberen, met wisselend getinte glazen. Na de blauw-rode, die in de jaren veertig even in gebruik was: 'Hebben jullie nu allemaal koppijn?' De zaal: 'Ja'. Brombergs documentaire over de restauratie van de vroege klassieker La voyage dans la lune (1902) - van klomp verkleefd celluloid tot kleurenfilm - wordt op het festival vertoond. De Fransman benadrukte voor de volle zaal het belang van het Nederlandse Film Instituut (EYE), dat een van 's werelds grootste collecties aan films beheert. 'Zonder EYE had Martin Scorsese Hugo niet kunnen maken.'

Voorzitter Raad

Pieter Broertjes (59), de burgemeester van Hilversum en voormalig hoofdredacteur van de Volkskrant, wordt per 1 februari voorzitter van de nieuwe Raad van Toezicht van het IFFR.

Het IFFR had tot nog toe geen Raad van Toezicht maar alleen een bestuur, waarvan Melle Daamen, de directeur van de Stadsschouwburg in Amsterdam, sinds 2005 voorzitter was. Vanaf 1 februari wordt het bestuur van het IFFR gevormd door de directie, Rutger Wolfson en Janneke Staarink. De Raad van Toezicht bestaat naast Broertjes uit Mart Dominicus, Frans van Gestel, Francine Houben en Rudy Stroink.

Tiger Awards

Niet de gevestigde namen, maar beginnende talenten, strijden elk jaar in Rotterdam om de Tiger Awards. Voor de competitie worden debuutfilms of tweede tweede films genomineerd. Van de vijftien geselecteerde films van dit jaar worden er drie met een Tiger (en 15 duizend euro) beloond.

undefined

Meer over