Psychische begeleiding jonge criminelen slecht geregeld

De begeleiding van jeugddelinquenten naar reclassering of psychische behandeling is slecht geregeld. Jeugdcriminaliteit neemt in omvang en intensiteit toe, maar de financiering van bemiddeling voor psychische behandeling blijft daarbij 'hopeloos' achter....

Dat zegt kinder- en jeugdpsychiater N. Duits, die werkzaam is als coördinator bij de jeugdafdeling van de Forensisch Psychiatrische Dienst (FPD) van het ministerie van Justitie in Amsterdam.

Alleen al in Amsterdam worden jaarlijks driehonderd jonge delinquenten door de FPD psychisch onderzocht, maar het rijk heeft geen geld uitgetrokken voor de begeleiding naar psycholoog, psychiater en reclassering. Die 'broodnodige' begeleiding wordt ad hoc door de gemeente gefinancierd, terwijl de ministeries van Justitie en Volksgezondheid dat zouden moeten doen, vindt Duits. Hij is de initiatiefnemer van een groot symposium over verplichte behandeling van jeugddelinquenten, dat in november wordt gehouden.

In Nederland worden elk jaar vijftienhonderd minderjarige delinquenten op verzoek van de kinderrechter psychisch onderzocht. Justitiële jeugdbehandelinrichtingen komen plaatsen te kort, en rapportages over deze jongeren worden niet altijd geschreven door onafhankelijke, non-commerciële instellingen, zoals de Forensisch-Psychiatrische Dienst.

Bovendien beschikken de inrichtingen niet over voldoende expertise om de ergste jeugddelinquenten goed te beoordelen, zegt hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie Th. Doreleijers. 'Kinderen worden vaak te snel en te oppervlakkig onderzocht, omdat de kinderrechter op het rapport zit te wachten.

Doreleijers pleit voor een 'Pietertje Baan Centrum' voor jonge criminelen. Het komt nog steeds voor dat 15-jarigen voor observatie naar het 'volwassen' Pieter Baan Centrum in Utrecht worden opgenomen, waar de zwaarste criminelen worden geobserveerd. Doreleijers vindt dat onacceptabel, omdat het Pieter Baan Centrum elke vorm van jeugdpsychiatrie ontbeert, en er 'een zeer kindonvriendelijke sfeer heerst'.

Penitentiair jeugdinrichting De Hartelborgt in Spijkenisse, waar Doreleijers werkt, heeft eerder dit jaar bij het ministerie van Justitie het verzoek ingediend om een 'Pietertje Baan-afdeling' met vijf tot zes plaatsen voor minderjarigen te mogen inrichten. De Hartelborgt heeft al een forensische observatie- en behandelafdeling, voor psychotische of overmatig agressieve jeugdcriminelen. Maar daar worden alleen jongeren naartoe gestuurd die in acute crisis verkeren.

Doreleijers wil een specialistisch onderzoekscentrum voor minderjarigen die zeer ernstige delicten hebben gepleegd, zoals moord of doodslag, zedenvergrijpen of een extreem gewelddadige roofoverval.

Niet iedereen is het eens met de noodzaak van zo'n specialistisch onderzoekscentrum voor jeugdige delinquenten. Volgens kinderrechter S. de Pauw Gerlings-Döhrn, lid van de landelijke werkgroep kinderrechters, zijn de bestaande inrichtingen wel degelijk in staat goed te rapporteren over het psychisch welzijn van jeugddelinquenten, maar schort het aan gedegen onderzoek naar de voordelen van behandeling boven opsluiting in een huis van bewaring.

Kinder- en jeugdpsychiater Duits vindt dat het ministerie van Justitie het geld voor een Pietertje Baan Centrum beter kan besteden aan een betere begeleiding van jeugdcriminelen naar reclassering of psychische hulp.

Een inventarisatie van de knelpunten in het jeugdstrafrecht wordt na het symposium in november aangeboden aan het ministerie van Justitie.

Meer over