Protestkamp tegen oppositie Skopje

Terwijl demonstranten voor het regeringsgebouw in Skopje hun tent opslaan om het vertrek van de premier te eisen, verzamelen zijn aanhangers zich voor het parlement tot de oppositie zelf vertrekt.

Jan Hunin
Demonstranten verzamelen zich maandag op het plein voor het regeringsgebouw in Skopje na afloop van een anti-regeringsdemonstratie. Beeld EPA
Demonstranten verzamelen zich maandag op het plein voor het regeringsgebouw in Skopje na afloop van een anti-regeringsdemonstratie.Beeld EPA

'Koffie?' Dalibor Iliev, een hyperactieve intellectueel die van het leven weet te genieten, vraagt zijn vriend om een flesje water te gaan halen. Er wordt een zakje oploskoffie ('3+1') in gegoten en dan maar schudden.

Zo gaat dat in het tentenkamp dat de tegenstanders van premier Nikola Gruevski voor het Macedonische regeringsgebouw hebben opgeslagen.

De 28-jarige Iliev, in het normale leven manager van een danstent aan de Bulgaarse kust, is net wakker geworden in een tentje dat alleen van een hard matje is voorzien, maar je zal hem niet horen klagen; hij heeft geslapen als een roos.

Huwelijkstaart

Nou ja, als je twee dagen in de open lucht de nacht hebt doorgebracht, in korte broek, dan is een tent al gauw een luxe, zelfs zonder slaapzak. Hij is hier trouwens om de democratie te herstellen, niet om zijn gezondheid te verbeteren.

Zoals blijkt uit opnames van afgeluisterde telefoongesprekken, maakte premier Gruevski zich de afgelopen jaren op grote schaal schuldig aan machtsmisbruik. Verkiezingen werden vervalst en met politieke tegenstanders werd op meer of minder geraffineerde manier afgerekend.

Het maakte van Macedonië een façade-democratie, waarvoor het gebouw achter Iliev symbool kan staan. Achter het veel te witte stucwerk aan de gevel gaat een lelijk gebouw van glas en staal schuil. Een huwelijkstaart, noemt Iliev het.

Fortuin

Voor de kettingrokende levensgenieter, zoals velen op het plein lid van de sociaal-democratische partij - 'maar ik ben wel kritisch, maak je geen zorgen' - was dat reden genoeg om zijn werk in Bulgarije te laten liggen en naar Skopje terug te keren. Reeds begin mei nam hij deel aan een betoging die door de politie met geweld uit elkaar werd geslagen.

Dat heeft voor veel onvrede gezorgd, ook bij Macedoniërs die niet tot de oppositie behoren. Op het spandoek naast Ilievs tentje is veelzeggend een bom getekend ('Tik-Tak Tik-Tak'); op het papier eronder staat 'Belizeplein' geschreven, een verwijzing naar de offshorebedrijven waarin Gruevski en zijn vrienden hun bijeengegraaide fortuin zouden investeren.

null Beeld anp
Beeld anp

Minder kleurrijk

Gemakkelijk was het voor Iliev niet om een plekje te vinden. Er staan al vijftig tentjes voor het regeringsgebouw en elke dag komen er nieuwe bij. Nog eventjes en de straat ervoor zal eruitzien als het Maidan-plein in Kiev, waar duizenden Oekraïners vorig jaar hun in opspraak geraakte president tot ontslag dwongen. Het gaat er in elk geval minstens zo gezellig aan toe en net als in Kiev zijn de kampeerders van plan te blijven tot hun leider is opgestapt. Al hopen ze dat ze niet zo lang hoeven te wachten als in Oekraïne.

Of dat zal lukken, is nog maar de vraag. Eerder deze week liet Gruevski tijdens een nationalistisch getinte bijeenkomst weten dat hij nog lang niet aan aftreden denkt. Onder het motto 'Voor een sterk Macedonië' beschuldigde hij oppositieleider Zoran Zaev ervan een agent van het buitenland (lees: Griekenland) te zijn.

Gehaast is de 44-jarige Gruevski niet. In het parlement beschikt zijn regering over een comfortabele meerderheid en bovendien kan hij nog altijd op veel steun rekenen. Tijdens de bijeenkomst van maandag kwamen minstens evenveel betogers opdagen als tijdens de anti-regeringsbetoging van zondag, al kan dat natuurlijk ook aan de grote mobilisatie hebben gelegen. In de ziekenhuizen zouden zelfs operaties zijn opgeschort om het personeel in staat te stellen aan de bijeenkomst deel te nemen.

Gruevski blijft populair en om dat te onderstrepen hebben zijn aanhangers voor het parlement een eigen kamp opgezet. Het is bescheidener van omvang en minder kleurrijk dan dat van de oppositie: Albanese vlaggen zijn nergens te bespeuren, om van een LGBT-standje nog maar te zwijgen.

Kerfstok

Qua zelfverzekerdheid hoeven de deelnemers niet voor hun tegenstanders onder te doen. Van de twijfels die maandag hier en daar door de gelederen slopen - 'Niemand is perfect. Iedereen heeft wel iets op zijn kerfstok' - is in het kamp helemaal niets te horen.

'We willen dat de democratie wordt gerespecteerd', vertelt ene Borislav, een in Duitsland opgegroeide Macedoniër, die voor het kamp vakantie genomen heeft. 'De oppositie hoort thuis in het parlement en niet op straat.' Net als zijn kameraden wil hij blijven tot de tegenstanders hun kamp hebben opgebroken.

Dan zal hij misschien nog lang vakantie moeten nemen; voor het regeringsgebouw denkt niemand eraan op te geven. Tijd hebben de meesten daar genoeg. 'Wij behoren tot de oppositie, voor ons is er toch geen werk', lacht Vladko Spirovski, een vriend van Iliev die sinds Gruevski aan de macht kwam al zes keer te horen kreeg: 'Sorry, je bent een goede vakman, maar ik zal je moeten ontslaan.'

Voor Iliev mag het wel opschieten. De manager van 'Sunny Beach' heeft zichzelf tot 1 juni de tijd gegeven om naar Bulgarije terug te keren. Langer kan hij het geduld van zijn baas niet op de proef stellen. Aan de Zwarte Zee is het hoogseizoen al begonnen. Of dat zal volstaan om Gruevski tot aftreden te dwingen, kan hij moeilijk voorspellen. 'Ik geloof echt dat hij niet goed snik is.'

Meer over