reportageanti-racismeprotest Rotterdam

Protest tegen racisme in Rotterdam: kort maar krachtig

Twee boodschappen strijden woensdag op de Erasmusbrug in Rotterdam om voorrang: de roep om gerechtigheid en het dringende verzoek de coronaregels te respecteren. Respect is er zeker, maar het is gewoon te druk. Kort voor 6 uur wordt de demonstratie afgeblazen.

Demonstranten bij de Erasmusbrug eren en herdenken woensdag George Floyd, de Amerikaanse zwarte man die vorige door politiegeweld om het leven kwam. Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Demonstranten bij de Erasmusbrug eren en herdenken woensdag George Floyd, de Amerikaanse zwarte man die vorige door politiegeweld om het leven kwam.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

‘Black Lives... MATTER!’ De slogan klinkt woensdagmiddag als één langgerekte schreeuw uit duizenden monden. Die zijn door evenzoveel mondmaskers weliswaar niet te zien, maar het volume is er niet minder om.

‘Black Lives... MATTER!’ galmt het over de Erasmusbrug in Rotterdam, van noord naar zuid en weer terug naar het hoofdpodium op het Willemsplein.

Uit de eveneens volumineuze geluidsinstallatie van de organisatie – met boxen tot halverwege de Erasmusbrug – strijden tussen half 5 en 6 uur twee boodschappen om voorrang. De eerste is een boodschap tegen racisme, voor gerechtigheid, in Amerika en in Nederland. De gewelddadige dood van George Floyd heeft veel emoties losgemaakt.

De tweede boodschap is: houd ­afstand van elkaar, respecteer de coronamaatregelen, want anders wordt de betoging voortijdig afgeblazen. Eindeloos veel kruisjes heeft de organisatie met krijt afgetekend op het Willemsplein, op het voetgangerspad van de Erasmusbrug en op de kades. En wie zo’n kruisje kan bemachtigen, gaat daar ook op staan.

null Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Sfeerbewakers

Deze demonstratie is niet bedoeld om de RIVM-richtlijnen te tarten, klinkt het. En de aanwezigen willen zelf ook laten zien dat ze zich aan de ­regels willen houden. De variatie aan zelfgemaakte mondkapjes die ze dragen is onuitputtelijk. En wie geen kapje heeft, krijgt er een van de organisatie.

Maar het wordt drukker en drukker. ‘Sfeerbewakers’ in oranje hesjes lopen door de menigte en spreken de mensenmassa’s aan die vanuit Rotterdam-Zuid over de Erasmusbrug richting het podium willen. ‘Het is hier veel te druk, draai om!’, roepen de mensen van de ordedienst. Het gaat een tijd lang goed, tot het echt te druk is.

Demonstranten steken de rij­stroken en de trambaan van de Erasmusbrug over om aan de overzijde op de stoep te gaan staan. Ook daar probeert iedereen afstand van elkaar te houden, maar wordt het steeds voller. Een politiebusje rijdt stapvoets over het fietspad. ‘U houdt niet voldoende afstand’, klinkt het, ‘denk aan uw gezondheid en aan die van ons.’ Ook vanuit de lucht klinkt uit een drone die oproep.

Het mooiste van Rotterdam

Burgemeester Ahmed Aboutaleb besefte dat het druk zou worden, na de demonstratie op de Dam in Amsterdam en op het Malieveld in Den Haag. Eerst zou de Rotterdamse antiracisme-demonstratie worden gehouden op het Schouwburgplein, maar daar zou plaats zijn voor maximaal tachtig mensen.

Daarom besloot de burgemeester uit te wijken naar ‘het mooiste dat Rotterdam te bieden heeft: de Erasmusbrug’. Maar ook die plek blijkt te klein als iedereen anderhalve meter afstand moet houden. Kort voor 6 uur wordt de demonstratie afgeblazen.

‘Ik was net 30 seconden bezig met mijn toespraak’, zegt Leal van Herwaarden, artistiek leider van het Hip­HopHuis in Rotterdam. ‘Toen was het: we moeten stoppen, het is te druk. Of nee, ga maar door. Of toch stoppen.’

null Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant
Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

Statement gemaakt

‘Waarom hebben ze het autoverkeer niet stilgelegd? Dan hadden we allemaal met gemak voldoende afstand kunnen houden’, zegt een man die met zijn vriendin richting de Gedempte Zalmhaven de brug verlaat. ‘Balen, maar ik denk dat onze message is gehoord.’

De politie begeleidt mensen de stad uit. Op de Oude Binnenweg vliegen terrasstoelen door de lucht. Op het Doelenplein en op de Lijnbaan sneuvelen volgens de politie ruiten. ‘No Justice, No Peace’, klinkt het bij het stadhuis.

Ondanks zijn afgebroken toespraak is Leal van Herwaarden tevreden. ‘Ik ben superblij over de opkomst. We hebben echt een statement gemaakt, we hebben eenheid getoond. Het was waardig en indrukwekkend. Maar de plek was te klein.’

Waarom zij demonstreren: ‘Het is de mensheid tegen racisme’
Drie demonstranten vertellen waarom zij deelnamen aan het protest tegen racisme in Rotterdam: ‘Wel vijftien keer per week vraagt iemand waar ik vandaan kom.’

De strijd tegen racisme is terug van nooit weggeweest
Met de knie van politieagent Derek Chauvin in zijn nek kwam George Floyd op 25 mei om het leven. Sindsdien verzamelen betogers zich onder de noemer Black Lives Matter in de VS en daarbuiten. Volg de betogingen tegen racisme en politiegeweld in dit dossier.

Meer over