Proosten op de vastgoedsector

TJERK GUALTHÉRIE VAN WEEZEL

AMSTERDAM - Zondagmiddag: in een afscheidsinterview bij het tv-programma Buitenhof spreekt scheidend president van De Nederlandsche Bank, Nout Wellink, zijn verontrusting uit over de Nederlandse vastgoedsector. Hij noemt alle leegstaande kantoren 'redelijk zorgelijk, en als ik dat zeg bedoel ik heel zorgelijk'.

Donderdagochtend: een schare strak in pak gehesen dames en vooral heren stroomt toe in de Amsterdamse RAI. Ze lopen de drie hallen in die deze week het domein zijn van de Provada. Toegang tot deze jaarlijkse hoogmis van de Nederlandse stenenstapelaars: 75 euro.

Als vanouds zijn de stands ruim en glimmend, de hapjes veelvuldig en overdadig, de hostesses jong en mooi en de biertap al vroeg open: 'directie achter de tap'. Zo ziet een zorgelijke sector er dus van dichtbij uit.

In de talloze debatten die er op de beurs georganiseerd worden doen de projectontwikkelaars, bankiers en beleggers overigens geen moeite hun zorgen te verbergen. Al wordt er altijd in afstandelijke termen over gesproken: 'Met mij gaat het goed, maar wat zijn er veel leegstaande panden.' Samen zoeken de concurrenten naar de oplossing. Maar de meeste ontwikkelaars komen niet veel verder dan de uitspraak 'dat we nu echt de klant centraal moeten gaan stellen'.

Na afloop van 'het grote financieringsdebat' wordt duidelijk dat ze er daarmee nog lang niet zijn. 'Er komt de komende jaren nog veel slecht nieuws voor de aanwezigen op deze beurs', zegt Erik Steinmaier van ABN Amro. 'Veel van de kantoren die tijdens het hoogtepunt van de markt tussen 2005 en 2007 gebouwd zijn, moeten de komende jaren geherfinancierd worden. Geen bank heeft nog trek in die veel te dure panden. Ze zullen de pensioenfondsen en projectontwikkelaars zoveel mogelijk dwingen hun verlies te nemen. Maar als die dat niet kunnen, zullen ook de banken daar voor een deel voor opdraaien.'

In een hoek staat Dennis van Oosten van projectontwikkelaar Fortress trots naast de maquette van Nieuw Babylon - de enorme woon, werk en winkeltoren die naast Den Haag Centraal verrijst. 'Natuurlijk hebben we ook panden waar we niets anders meer mee kunnen dan hopen om met de gemeente tot een nieuwe bestemming te komen. Maar intussen streven we ernaar de verliezen te compenseren met mooie nieuwe of gerenoveerde gebouwen in de buurt van stations. Nieuw Babylon zit al voor 60 procent vol.' De hostess van Fortress biedt de bezoekers nog een glaasje bubbels aan.

undefined

Meer over