Profiel Tsvangirai

Tsvangirai is de oudste van negen kinderen van een arme metselaar. Hij werd geboren in Gutu, 200 kilometer ten zuiden van de hoofdstad Harare. Na het basisonderwijs moest Morgan meteen aan het werk om zijn familie te onderhouden. Tsvangirai belandde in de Bindura-mijn, waar hij voorman en vakbondsactivist werd.

Van onze buitenlandredactie

In tegenstelling tot de huidige politieke elite van het land nam hij geen deel aan de guerrillastrijd tegen het blanke minderheidsregime in het toenmalige Rhodesië in de jaren zeventig. Eind jaren tachtig werd Tsvangirai benoemd tot leider van het Congres van Vakbonden (ZCTU).

Met het ZCTU toog hij in 1997 ten strijde tegen het regime van president Mugabe, dat steeds corrupter werd. Stakingen die Tsvangirai uitriep, dwongen Mugabe een serie extra belastingen te schrappen. Dat was voor Mugabe het begin van het einde.

Tsvangirai richtte in 1999 met een aantal bondgenoten de MDC op. De nieuwe partij voorkwam begin 2000 dat Mugabe zichzelf via een referendum nog meer macht toebedeelde. Mugabe leed een nederlaag en begon een gewelddadige campagne tegen de oppositie en blanke boeren. Tsvangirai werd het doelwit van moordpogingen.

Ondanks de intimidatie won de MDC in juni 2000 57 zetels in het parlement, slechts vijf minder dan Mugabe's ZANU-PF.

In de campagne voor de presidentsverkiezingen van 2002 werd Tsvangirai herhaaldelijk opgepakt. Een beschuldiging van hoogverraad werd later ingetrokken. Tsvangirai dacht dat zijn overwinning onafwendbaar was omdat de bevolking van het regime van Mugabe af wilde. Door fraude wist Mugabe toch herkozen te worden. In 2005 won Mugabe ook de parlementsverkiezingen.

Vorig jaar leek Tsvangirai op weg naar het presidentschap. Hij won de eerste ronde van de presidentsverkiezingen, maar had volgens de officiële uitslag net niet genoeg stemmen om direct gekozen te worden. Internationale waarnemers beschuldigden het regime van grootschalige fraude.

Mugabe antwoordde door de oppositie nog harder aan te pakken. Aanhangers van Tsvangirai werden mishandeld, opgepakt of vermoord. Tsvangirai trok zich terug uit de race en vluchtte uit angst voor zijn leven naar de Nederlandse ambassade in Harare.

Mugabe won de tweede ronde en riep zichzelf uit tot president. Onder grote internationale druk moest hij echter onderhandelen met Tsvangirai over machtsdeling. De gesprekken liepen keer op keer vast. Na lange tijd is Tsvangirai dan toch premier van Zimbabwe geworden, maar wel onder president Mugabe.

Meer over