Proces tegen Turkse schrijver Pamuk verdaagd

Het proces tegen de Turkse schrijver Orhan Pamuk (53), dat op vrijdag in de Turkse stad Istanbul begon, is vrijwel meteen verdaagd....

Pamuk wordt ervan beschuldigd ‘de Turkse nationale identiteit te denigreren’. Hij sprak zich uit over de uitroeiing van Armeniërs door het Ottomaanse rijk, een zwarte bladzijde in de Turkse geschiedenis waarover in Turkije liever wordt gezwegen. De auteur kan indien schuldig bevonden volgens de wet een straf van tussen de zes maanden en drie jaar cel krijgen.

Buiten de rechtbank werd Pamuk opgewacht door een menigte van nationalistische Turken die hem voor verrader uitmaakten. Na de zitting probeerden betogers de auto van Pamuk tegen te houden door zich op de motorkap te werpen. Anderen bekogelden de mensen die de rechtbank uiliepen met eieren.

In een door zijn uitgever gepubiceerde verklaring zei Pamuk te betreuren dat hij niet in de gelegenheid is gesteld zichzelf te verdedigen. ‘Het is niet goed voor Turkije of voor onze democratie als processen over de vrijheid van gedachten, niet al helemaal niet zouden moeten plaatsvinden, tot langdurige affaires verworden’, aldus de schrijver.

Volgens CDA-europarlementariër Eurlings, die leider is van een waarnemingsmissie van het Europees Parlement bij het proces, verliep de opening van de rechtszaak ‘erg gespannen’. Een vertegenwoordiger van het Britse EU-voorzitterschap werd door een advocaat van één van de partijen die een klacht tegen Pamuk had ingediend, de zaal uit geduwd.

Ook werden de Europese waarnemers gevraagd de zaal te verlaten. ‘Uiteindelijk konden we wel blijven’, aldus Eurlings. ‘Maar op de gang was er sprake van het nodige duw- en trekwerk en werden er ook klappen uitgedeeld.'

De CDA'er, die eerder namens het EP al rapporteerde over het begin van de Turkse onderhandelingen over EU-lidmaatschap, sprak verder van een ‘zwarte dag voor de mensenrechten in Turkije’.

‘Op grond van oude wetgeving waaronder dit proces nog valt, had het ministerie van Justitie al meteen kunnen besluiten het proces niet door te laten gaan. Dat is helaas niet gebeurd. Turkije moet nu echt laten zien waar het staat op het terrein van mensenrechten en juridische hervormingen. Wat nu is gebeurd, is een uitermate slecht signaal.’

Eurlings maakt zich vooral zorgen over andere processen rondom de vrijheid van meningsuiting in Turkije. ‘Er zijn nog veel andere Orhan Pamuks. Ik ben bang dat dit een klein voorproefje is van wat we verder nog te zien zullen krijgen. Dit is een slechte voorbereiding voor het echte begin voor de onderhandelingen tussen EU en Turkije over lidmaatschap.’

Meer over