Nieuws

Privacy moet vooropstaan bij digitale euro, vinden Europeanen

Het duurt nog wel een jaar of vijf voordat Europeanen kunnen betalen met een digitale euro, maar als deze er komt, is privacy verreweg het belangrijkste aspect. Dit blijkt uit de publieke consultatie die de Europese Centrale Bank heeft gedaan onder ruim 8 duizend Europeanen.

Het hoofdkantoor van de Europese Centrale Bank in Frankfurt (Duitsland). Beeld Getty Images
Het hoofdkantoor van de Europese Centrale Bank in Frankfurt (Duitsland).Beeld Getty Images

Met deze niet-representatieve peiling (maar liefst 47 procent kwam uit Duitsland en bijna iedereen is man) wil de ECB in kaart brengen wat Europese burgers belangrijk vinden. Naast privacy (43 procent) scoort ook veiligheid (bij 18 procent genoemd) hoog.

De Europese bank ziet een digitale euro als aanvulling op contant geld. Idee is dat burgers rechtstreeks bij een centrale bank een rekening kunnen openen en zo niet afhankelijk zijn van een commerciële bank.

Cryptomunten als de bitcoin nemen deze laatste rol ook steeds meer op zich, wat diverse centrale banken heeft aangespoord om ook na te denken over dit soort alternatieven.

Commerciële banken beslissender

Nederlanders betalen nu al steeds vaker digitaal. Dat is handig, maar er kleven ook risico’s aan. Commerciële banken zijn zo namelijk vrijwel geruisloos beslissend geworden voor cruciale publieke belangen zoals de betaalinfrastructuur en financiële stabiliteit.

De Wetenschappelijke Raad voor Regeringsbeleid (WRR) noemde die situatie in 2019 onwenselijk. De grote crisis van 2008 bewees dat, toen Nederlandse banken met overheidssteun moesten worden gered.

Door het gemak van digitaal geld te combineren met de zekerheid van contant geld moeten dit soort risico’s worden verkleind.

Niet volledig anoniem

‘Een digitale euro kan alleen succesvol zijn als hij voldoet aan de behoeften van Europeanen’, zegt Fabio Panetta, lid van de directie van de ECB, in een verklaring. Volstrekt anoniem als contant geld zal zo’n digitale euro echter nooit kunnen zijn, zo stelde Olaf Sleijpen (directeur Monetaire Zaken bij DNB) al eerder tegenover de Volkskrant: ‘Toezichthouders zullen op zijn minst basale zaken als witwassen willen voorkomen.’

Zo’n digitale euro zal naar verwachting nog een jaar of vijf op zich laten wachten. China is wat dat betreft al een stuk verder en doet momenteel al proeven met een digitale yuan waarmee Chinezen via een app betalingen kunnen doen. Cruciaal verschil met de Europese plannen: bij deze digitale munt staat privacy niet voorop.

In de Verenigde Staten wordt ondertussen met meer dan gewone belangstelling naar deze ontwikkeling gekeken. China en andere landen kunnen met zo’n digitale munt immers in potentie minder afhankelijk van de dollar worden.

Meer over