Prins Charles blijkt zijn tijd toch vooruit

Hij zou ‘niet van deze tijd’ zijn. Maar de Britse kroonprins, 60 jaar inmiddels, wordt anno 2009 serieuzer genomen.

Van onze correspondentGert-Jan van Teeffelen Gert-Jan van Teeffelen

Het was de duurste Britse grondtransactie ooit, toen het ministerie van Defensie een Londens kazerneterrein in de exclusieve wijk Chelsea verkocht. De vijf hectare ging naar de koninklijke familie van Qatar. Die betaalde 1,1 miljard euro voor de Chelsea Barracks, ofwel ruim 20 duizend euro per vierkante meter.

Sindsdien is omstreden hoe de Qatarezen dit willen terugverdienen. Ze mikken op 550 appartementen en huurden Richard Rogers in. De 75-jarige architect, medeontwerper van het Centre Pompidou in Parijs, is een grootheid. Veel bewoners van Chelsea zijn echter boos over zijn hypermoderne woontorens van 36 meter hoog. Al het glas en staal zou vloeken met de klassieke architectuur in de omgeving.

Onlangs kregen ze steun uit onverwachte hoek. Kroonprins Charles blijkt zijn collega-royals in Qatar per brief te hebben verzocht het ‘onsympathieke’ en ‘ongeschikte’ ontwerp van Rogers te schrappen. De kroonprins schoof een door hem bewonderde conservatieve architect naar voren.

Zijn inmenging lokte veel commentaar uit. Toparchitecten maakten gehakt van de prins, die een nieuwe vleugel aan de National Gallery al eens had aangeduid als ‘monsterlijke steenpuist op het gezicht van een geliefde en elegante vriend’.

Voorts is het onhandig dat Charles juist Qatar uitdaagt, aangezien het golfstaatje 20 procent van het Britse gas gaat leveren. The Guardian sprak van ‘een vertoon van arrogante minachting voor het planningsproces, die nieuwe vragen oproept of hij ooit een geschikte koning zal zijn’.

Het is de zoveelste affaire rond de man wiens bestaan tot dusver hoofdzakelijk bestaat uit wachten. Niet eerder moest een Britse kroonprins zo lang wachten op de troon; Charles vierde in november zijn zestigste verjaardag.

Hij deed dit met 75 genodigden – popzanger Rod Stewart deed de muziek – op Highgrove, zijn buitenverblijf in Gloucester. Bij de ingang staat een bord: ‘U betreedt een ouderwets etablissement’.

Het is een knipoog naar zijn critici. Zo zei ex-minister Clarke dat Charles ‘niet van deze tijd’ is. Hij is in veler ogen een excentriekeling zonder voeling met de werkelijkheid. Of die zelfs niet helemaal goed snik is. Ooit meldde hij in een tv-interview dat het ‘zeer belangrijk’ is om met planten te praten, en dat ‘ze reageren’.

Toch lijkt de ouderwetse kroonprins in toenemende mate een snaar te raken bij de Britten, die aan de vooravond van een nieuw conservatief tijdperk staan. Van alle brievenschrijvers in de kranten, was de overgrote meerderheid opgetogen over zijn interventie in Chelsea om de ‘visuele vervuiling’ tegen te gaan.

Actief is hij zeker. Al jaren probeert hij oude dorpspubs te redden, waarvan de sluiting alom wordt betreurd. Zijn belangrijkste liefdadigheidsinstelling, de Prince’s Trust, heeft intussen honderdduizenden jongeren aan extra scholing geholpen.

Charles’ kruistocht om aandacht voor klimaatverandering begon al toen veel mensen de term nog niet eens kenden, en zijn inspanningen om regenwouden te redden worden alom geprezen.

Want met sommige zaken is Charles zijn tijd ver vooruit gebleken. Al in 1986 stortte hij zich op de biologische landbouw, in Groot- Brittannië nu een hot item. Charles verdient er intussen een flink deel van zijn inkomen mee – een kleine 20 miljoen euro per jaar.

Dit dankt hij aan het Hertogdom van Cornwall, in 1337 in het leven geroepen om Engelse kroonprinsen bezig te houden. Charles koos ervoor de 55 duizend hectare deels in te zetten voor de productie van verantwoorde etenswaar onder de naam Duchy Originals.

De koninklijke trein rijdt intussen op biobrandstof. Zijn hofauto’s verbruiken bakolie. Zijn stokoude Aston Martin DB6 rijdt op ethanol uit Engelse wijn die ongeschikt is voor menselijke consumptie. Dit overigens tot woede van de Engelse wijnindustrie, die jaren van zorgvuldige marketing bedreigd ziet.

Zo laveert de prins van incident naar incident, achtervolgd door anekdotes. In 2006 onthulde BBC-kopstuk Jeremy Paxman dat Charles, die na het jagen graag een eitje eet, zeven stuks tegelijk laat koken om een perfect exemplaar te garanderen. Als ei nummer één niet bevalt, kan hij nummer twee stuk tikken, enzovoort.

Charles ontkende het bericht middels een woordvoerder. Onlangs bleek de waarheid in het midden te liggen. Een ex-kok onthulde dat Charles zijn ei exact vier minuten gekookt wil zien, maar ‘voor de zekerheid’ had de kok altijd drie pannetjes op het vuur.

In Chelsea wordt niet uitgesloten dat Charles’ interventie zal helpen. Georgina Thorburn, voorzitster van het actiecomité, is de prins, die deze week de paus en de Duitse bondspresident bezocht, nu al ‘enorm dankbaar’.

Zelfs wat betreft het praten met planten wordt hij nu wat serieuzer genomen. Deze maand begon de Royal Horticultural Society een experiment: tomatenplanten krijgen teksten te horen van Shakespeare, om de invloed van menselijke spraak te meten. Na vier weken zal hun groei worden vergeleken met een controlegroep.

Meer over