Reportage

Primera-winkelier een jaar na de plundering: ‘Blij dat ik weer gewoon winkeltje kan spelen’

Precies een jaar geleden werd de winkel van Maaike en Guido Neuféglise geplunderd tijdens de onrust over het instellen van de avondklok. Maaike werd het ‘nationale symbool van de verschrikkingen’. Hoe gaat het nu met haar en hoe kijkt zij terug op de rellen?

Peter de Graaf
De Primera in Den Bosch van Guido en Maaike Neuféglise (r) werd in januari 2021 vernield tijdens de avondklokrellen. In april kon de geheel vernieuwde zaak worden heropend. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
De Primera in Den Bosch van Guido en Maaike Neuféglise (r) werd in januari 2021 vernield tijdens de avondklokrellen. In april kon de geheel vernieuwde zaak worden heropend.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

‘Meneer, de condoleancekaarten hangen daar – ik loop wel even met u mee’, zegt Maaike Neuféglise maandagmiddag tegen een hoogbejaarde man die achter een looprek met wielen door haar kleine Primera-winkel in de binnenstad van Den Bosch stapt. Een tiener die een aansteker komt kopen, maar zijn mondkapje is vergeten, krijgt er eentje van achter de toonbank. ‘Zet hem wel even op’, merkt ze vriendelijk doch beslist op.

Ze neemt pakketjes in ontvangst voor post.nl, en verkoopt sigaretten, wenskaarten en tijdschriften. Het ene moment staan er acht klanten in haar ‘winkeltje’ van 65 vierkante meter, dan weer even helemaal niemand. Het is een komen en gaan van allerhande mensen. ‘Ik ben blij dat ik weer gewoon winkeltje kan spelen’, vertelt Neuféglise vanachter haar gezichtsmasker.

Precies een jaar geleden viel de Bossche Primera-winkel ten prooi aan een groep van dertig relschoppers en plunderaars. Ze gooiden de ramen in en zijn twee minuten en dertig seconden binnen geweest, zo blijkt uit camerabeelden. ‘Ze hebben alles kort en klein geslagen, het was pure vernielzucht’, verzucht de winkelier. ‘De wenskaarten, tabak en aanstekers lagen op straat.’

Nationaal symbool

Neuféglise werd het gezicht van de slachtoffers van de ‘avondklokrellen’. Ze zat de avond erop geëmotioneerd bij Jinek. Weblog GeenStijl begon een crowdfundingactie voor haar. Ze werd gebeld door premier Mark Rutte en GroenLinks-leider Jesse Klaver. Enkele dagen later kreeg ze zelfs bezoek van koning Willem-Alexander, die haar bestempelde als ‘het nationale symbool van de verschrikkingen, maar ook van de kracht die van Den Bosch en Nederland uitgaat’.

Ze werd in die eerste weken na de plundering ‘geleefd’, onderging de ontwikkelingen ‘als in een roes’ en noemt alle steun hartverwarmend. Samen met haar man Guido besloot ze niet bij de pakken neer te zitten, maar de zaak opnieuw op te bouwen. Via de crowdfundactie werd bijna 125 duizend euro opgehaald. Ook de verzekering keerde een fiks schadebedrag uit.

In de eerste helft van april kon de geheel vernieuwde winkel al weer worden heropend door de burgemeester. De toonbank staat aan de andere kant van de winkel, vloeren en plafonds zijn vernieuwd. ‘Voor de veiligheid zitten er rolluiken voor de ramen, is een camera- en alarmsysteem geïnstalleerd en is er zelfs een mistgenerator’, vertelt ze trots. ‘Die kan de winkel binnen vijftien seconden in zo’n dichte mist zetten dat zelfs ik gedesoriënteerd raak en de weg kwijt ben.’

‘Verschrikkingen’

Ze wil de ellende van een jaar geleden, die nota bene enkele uren voor haar vijftigste verjaardag plaatsvond, achter zich laten. Maar ze denkt deze dagen ook veel terug aan de ‘verschrikkingen’ van een jaar geleden, waardoor ze slecht slaapt. ‘Vanmorgen stond Omroep Brabant voor de deur’, zegt Neuféglise. ‘Dan krijg ik weer knikkende knieën en een déjà-vu, en moet ik een halfuur bijkomen. Het zijn rotdagen, was het maar vast woensdag, mijn verjaardag.’

Na een dag vol onrust over het instellen van de avondklok beziet Guido zijn geplunderde winkel, 25 januari 2021. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Na een dag vol onrust over het instellen van de avondklok beziet Guido zijn geplunderde winkel, 25 januari 2021.Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Behalve duizenden positieve en opbeurende reacties ontving ze het afgelopen jaar ook dreigbrieven. ‘Ik zou een aandachtstrekker zijn en de bedreiger zou mensen op me afsturen’, vertelt ze. ‘Misschien is het afgunst, ik weet het niet.’ Ze heeft aangifte bij de politie gedaan. En heeft in overleg met politie en gemeente veiligheidsmaatregelen in en om haar woonhuis moeten nemen, mede gefinancierd door de crowdfunding.

Ook is er een keer een relschopper in de winkel geweest. ‘Door jou heb ik twee maanden vastgezeten, vertelde hij met grote pupillen’, aldus Neuféglise. ‘Daar word je niet vrolijk van.’

Groepsdynamiek

Ze is blij met alle morele en financiële steun, maar is de traumatische ervaring nog steeds niet echt te boven. ‘Sommigen zeggen dat die crowdfunding een geluk bij een ongeluk was. Maar ik had dat ongeluk toch echt liever niet willen meemaken’, aldus Neuféglise.

Verschillende Bossche relschoppers zijn veroordeeld tot celstraffen van zes maanden tot zelfs een jaar. ‘De rechter heeft dat beslist en ik heb alle vertrouwen in de Nederlandse rechtsstaat’, zegt de Primera-winkelier. Ze wil daarover verder geen oordeel geven. Wel kan ze zich opwinden over het verweer van een relschopper tijdens de rechtszaak dat het de groepsdynamiek was en ‘het gewoon gebeurde’. Neuféglise: ‘Dan denk ik: flikker op. Is er dan niemand in zo’n woeste kudde losgeslagen stieren die tot het besef kwam: waar zijn we eigenlijk mee bezig?’

.

Meer over